De moderne geschiedenis van Polen

Polen worden door sommige Nederlanders niet geliefd. Ze zouden crimineel zijn, ze stelen ‘’onze’’ banen en veroorzaken overlast. De rechtse; Geert Wilders ging zelfs zo ver dat hij in 2012 een meldpunt opende voor Nederlanders om te klagen over de overlast die oost Europeanen ‘’veroorzaken’’. Veel Poolse arbeiders zijn na de val van het stalinisme naar Nederland gekomen. Dat kwam omdat de kapitalistische contrarevolutie in Polen niet de welvaart en de rijkdom bracht, die het de Poolse arbeiders in 1989 beloofde!

Polen begon haar modern bestaan als deel van het Russische Keizerrijk en het Oostenrijks Hongaars Keizerrijk. Aan het begin van de 20ste eeuw was Polen geen zelfstandige staat, haar gebied was opgedeeld tussen de westerse imperialisten en de oosterse imperialisten. Veel Polen werden nationalistisch en hoopte op een vrij Polen. In 1916 probeerde de Duitsers een marionettenstaat te stichten in west Polen, dat door de eerste wereld oorlog; Duits gebied was geworden. Het Koninkrijk Polen moest een monarchistische staat worden. Joseph Klemens Pilsudski speelde een belangrijke rol bij de vorming van de Republiek Polen en was ook een belangrijke nationalistenleider!

Pilsudski had de kant van de Duitsers gekozen tijdens de eerste wereld oorlog. Hij wou Polen bevrijden uit de klauwen van het Russische Keizerrijk. Hij zag zijn kans in 1916, toen de Duitsers hem vroegen om Poolse soldaten op te leiden. Pilsudski was leider van de Poolse Socialistische Partij, maar geen revolutionair socialist. Hij wou een vrij en onafhankelijk Polen. Het proletarische internationalisme paste niet in zijn nationalistische opvattingen!

Toen het Koninkrijk Polen in 1916 werd gesticht kreeg Pilsudski een baan als minister van oorlog. Hij moest de Poolse soldaten opleiden om tegen de Russen te vechten. De Poolse Wehrmacht werd op Duits model opgebouwd. Echt nationalistisch was dat niet, maar Pilsudski hoopte met Duitse steun een vrij Polen te krijgen!

In juli 1917 werd duidelijk dat Duitsland de oorlog aan het verliezen was. Pilsudski wou niet langer deel uit maken van de Duitse Wehrmacht. Hij gaf zijn soldaten het bevel om geen trouw meer te zweren aan de Duitse keizer. Hierdoor werd hij opgepakt en zijn leger ontbonden. Op 8 november 1918 werd hij echter vrij gelaten door de Duitsers. Die hoopte dat hij een pro-Duitse Poolse staat zou leiden en ze stuurde hem naar Warschau. Op 11 november werd Pilsudski door de Poolse bourgeoisie aangesteld als leider van het nieuwe leger van de Republiek Polen. Toen de socialisten hem vroegen om te pleiten voor de revolutie weigerde hij. Hij was nu een minister en beweerde dat hij boven de principes van de Poolse Socialistische Partij stond!

Joseph Klemens Pilsudski werd door de nationale regering uit geroepen tot staatshoofd. Hij zei dat hij geen socialistische politiek zou voeren en dat hij loyaal was aan de principes van een burgerlijk kapitalistisch Polen. De Poolse Socialistische Partij had hiermee haar leider aan de bourgeoisie verloren. Veel deed dat hem niet, hij was te druk met het opbouwen van de Republiek Polen, die totaal verwoest was. De Duitsers hadden 10% van de welvaart geplunderd, het land had 9 verschillende strafboeken, 5 munteenheden en 66 verschillende spoorwegen. Pilsudski moest van een armoedig verwoest land, een burgerlijke natie maken dat goed stond in de ogen van de financiële markten en de westerse landen!

Pilsudski werd echter niet meteen vertrouwd door de westerse regeringen. Hij had samengewerkt met de Duitsers en dat werd hem niet in vertrouwen afgenomen. De Fransen erkende daarom zijn regering niet. Die kozen ervoor om een andere Poolse nationalist te erkennen, die in Parijs een Poolse regering had gevormd. Pas later in 1919 zou het westen de regering van Pilsudski erkennen!

Polen bemoeide zich in het begin niet met de Russische burgeroorlog. Pilsudski moest niets hebben van de anticommunistische Russen, want die wouden het Russische Keizerrijk weer opnieuw oprichten. Dan moest Polen weer Russisch worden, wat een nachtmerrie voor hem was. Sovjet Rusland leek op dat moment een beter alternatief. Dus weigerde hij een alliantie met de anticommunisten in juli 1919. Dat heeft vermoedelijk Lenin en zijn revolutie gered van de ondergang, want de bolsjewieken stonden in 1919 zeer zwak!

De bolsjewieken hadden in 1918 al geprobeerd om de revolutie te verspreiden in Polen. Dat was mislukt aangezien het nationalisme sterker was dan het internationalisme van Lenin. Op 21 april 1920 besloot Polen toch een alliantie aan te gaan met de anticommunisten in Oekraïne. Hun plan was om de bolsjewieken uit Oekraïne te jagen en zo een burgerlijk onafhankelijk Polen en Oekraïne te creëren. Zonder veel moeite veroverde de Poolse Oekraïense Alliantie, de hoofdstad van Oekraïne. Toen sloegen de bolsjewieken terug!

Lenin verklaarde dat de Poolse en Oekraïense anticommunisten bezig waren om het kapitalisme weer aan de macht te helpen. Duizenden arbeiders en boeren sloten zich aan bij het Rode Leger en versterkte zo de macht van de bolsjewieken. Toen die een aanval opende op Polen, moest Pilsudski zijn leger uit Oekraïne terug trekken. Hierdoor waren de anticommunisten te zwak en al snel werd Oekraïne bevrijd door het Rode Leger!

Pilsudski leek verloren te hebben, de Rode Legers naderde Warschau. Hier lukte Pilsudski echter iets dat hem een held maakt bij de burgerlijke democraten van modern Polen. Met nationalistische toespraken en een briljante strategie, lukte het hem om de bolsjewieken te verslaan. Het was het Rode Leger niet gelukt om Warschau te veroveren in naam van de socialistische revolutie. 66.000 rode soldaten werden gevangen genomen, bijna 2/3 van het Rode Leger in Polen werd van de kaart geveegd!

Na de Poolse overwinning sloten Sovjet Rusland en Polen een verdrag. Hiermee kwam een einde aan de oorlog en begonnen de dagen van vrede, althans dat leek zo. Want de nieuwe Poolse grondwet van 1921, verklaarde dat Polen een parlementaire democratie werd geen presidentiële democratie. Pilsudski verloor enorm veel macht en dat beviel hem niet!

Tussen 1921 en 1926 was het onrustig. De burgerlijke democraten maakte ruzies en vielen elkaar voordurend in de haren. Uiteindelijk greep Pilsudski in. Op 12 mei 1926 begon hij een staatsgreep. Hij kreeg steun van zijn voormalige kameraden van de Poolse Socialistische Partij en vreemd genoeg ook van de Poolse Communistische Partij. Later zou Stalin alle leiders van de partij arresteren omdat ze de antirevolutionaire; Pilsudski steunde tijdens de staatsgreep van mei 1926. De Poolse Communistische Partij verging tussen 1926 en 1939. De stalinistische zuiveringen en de anticommunistische houding van de Poolse regering maakte het lastig voor de partij om nog goed te functioneren. Toen de Sovjet-Unie in 1939 Polen binnenviel waren de stalinisten zeer zwak met nauwelijks steun!

Om de schijn hoog te houden dat een burgerlijk democratische regering aan de macht was, liet Pilsudski zich niet uit roepen tot president van het land. Die eer kreeg Ignacy Moscicki. Deze man moest de schijn hoog houden dat de burgerij aan de macht was en niet het militair. Polen was echter een militaire ‘’democratie’’ onder maarschalk; Pilsudski. Per jaar liet hij minder vrijheden toe!

In 1935 stierf Joseph Klemens Pilsudski. De stalinisten riepen dat hij een fascist en een kapitalist was. Dat klopte niet helemaal, want de fascisten waren fel tegen hem. Kapitalistisch was de ex-socialist zeker. Als president van een burgerlijke republiek heeft Joseph Klemens Pilsudski, het internationale kapitalisme gediend!

Echter dit document gaat niet alleen over het Polen van Joseph Klemens Pilsudski. We praten nu over de Volksrepubliek Polen, de stalinistische staat die tussen 1945 en 1989 bestond. Een ander Polen waar velen tegenwoordig liever niet over spreken. Ze spreken graag over de eerste burgerlijke republiek, maar over de volksrepubliek mag alleen negatief worden gepraat. Zo erg is de anticommunistische stigma, want elke Poolse revolutionair socialist krijgt het verwijt een aanhanger van deze volksrepubliek te zijn!

De Volksrepubliek Polen was een marionet van de Sovjet-Unie. Dat is waarom veel Polen er liever niet over spreken. Vooral de laatste jaren van het stalinistisch regime waren hard, toen het militair aan de macht was. De haat tegen de ex-stalinisten is nog groot, maar wordt express groot gehouden door de heersende klasse, die erop uit is om anticommunisme te verspreiden. De moderne Republiek Polen kan echter niet bieden wat de kapitalistische democraten beloofde, daarom vertrokken veel Poolse arbeiders naar West-Europa om te gaan werken!

Het Polen na 1945 was een enorme bende. De nazi’s hadden veel verwoest, meer dan 18% van de bevolking was uitgemoord. Stalin gaf de opdracht om een stalinistisch Polen op te bouwen. De Poolse soldaten die aan de kant van de westerse landen gevochten hadden mochten niet terug keren naar Polen. Ook de Poolse regering die zich in Londen bevond werd niet erkend door de stalinisten!

Er heerste veel haat tegen de stalinisten. Dat is begrijpbaar want veel Polen wisten nog heel goed hoe Stalin in 1939 met Hitler had samengewerkt. Daarom beval Stalin dat de Poolse Communistische Partij van naam moest veranderen. Dat gebeurde nog tijdens de tweede wereld oorlog in 1942. Tussen 1941 en 1942 bleek namelijk dat het anticommunisme extreem hoog was, nationalisme was de drijfkracht van veel verzetsstrijders. Dus gaf Moskou het bevel aan de stalinisten om de naam van de partij te veranderen in: Poolse Arbeiders Partij!

Stalin hield niet van de burgerlijke nationalisten, maar hij begreep dat ze nodig waren voor de strijd tegen de nazi’s. Het eerste verraad van de Sovjet-Unie aan Polen kwam tijdens de opstand in Warschau in 1944. Het Rode Leger had de opstandelingen in de stad kunnen helpen. Maar Stalin gaf het bevel om niet verder op te rukken. Zo konden de Duitsers de opstand neerslaan. Dit was gunstig voor Stalin, hij wist dat hij minder tegenstanders zou hebben als de Duitsers alle opstandelingen zouden neerschieten!

Na de val van Nazi Duitsland in mei 1945, werd duidelijk dat Polen een stalinistische satellietstaat van Moskou werd. Burgerlijke liberalen, conservatieven en nationalisten werden opgepakt en monddood gemaakt. De verkiezingen van 1947 waren daarom ook schijn. Het ‘’Democratische Blok’’ van de stalinisten won 80% van de stemmen. De Poolse Arbeiders Partij beweerde een heroïsche overwinning behaald te hebben, in werkelijkheid manipuleerde de stalinisten de gehele verkiezing!

De Poolse Arbeiders Partij (stalinisten) en de Poolse Socialistische Partij (sociaal democraten) moesten van Joseph Stalin fuseren. Net als in Oost Duitsland en elders hoopte Stalin zo op steun van de arbeidersklasse. Om ook steun te krijgen onder nationalisten bleef de Poolse vlag hetzelfde, ook het embleem van het land met de witte adelaar bleef. Alleen de monarchistische kroon werd verwijderd. Zo behield een ‘’socialistisch’’ land symbolen uit haar burgerlijk verleden. Een typisch voorbeeld van stalinistisch conservatisme!

In 1948 werd de Poolse Verenigde Arbeiders Partij gesticht. De PZPR was een klassiek stalinistische partij, die werkte op bureaucratisch centralisme. In 1952 werd de naam; Republiek Polen veranderd in Volksrepubliek Polen. Hiermee begonnen de dagen van onderdrukking voor het Poolse proletariaat. Het enigste voordeel was dat de kapitalisten totaal vernietigd werden. De Poolse elite die op de arbeid van de arbeiders leefde werd complet onteigend en verloor haar status en bezittingen!

De dood van Joseph Stalin in 1953 vormde het begin van het hervormde stalinisme. Dit systeem noemen de westerse geschiedenisschrijvers; destalinisatie. Ze beweren dat het stalinisme na 1956 ophield met bestaan. Dat is de grootste onzin, aangezien het stalinisme in Polen tot 1989 duurde. De logica van deze theorie is dat de westerse geschiedenisschrijvers hun stalinistische collega’s achteraan liepen en die beweerde dat het stalinisme opzij was gezet!

Het hervormde stalinisme is echter geen socialisme, laat staan marxisme. Het enigste grote verschil met het klassieke stalinisme is de verwijdering van Joseph Stalin uit de propaganda, alsof hij nooit bestaan had. Standbeelden werden verwijderd, posters met zijn gezicht neergehaald. Zelfs teksten van Stalin op monumenten werden verwijderd. De stalinistische elite schaamde zich zo voor hun ex-leider, dat ze alles deden om hem te verwijderen!

Dat viel niet goed bij de leiders van de stalinistische partijen. Maar Moskou was de baas en zorgde ervoor dat alle klassieke stalinisten van belangrijke posten verwijderden werden. In Oost Duitsland speelde Walter Ulbricht het spel mee en kon zo aan de macht blijven. In Albanie keerde Enver Hoxha zich fel tegen de Sovjet-Unie, wat leidde tot een groot conflict tussen de Albanese klassieke stalinisten en de hervormde stalinisten van de Sovjet-Unie!

In juni 1956 kwam het tot een arbeidersopstand in Polen. Arbeiders waren het zat dat ze door een zogenaamde ‘’arbeidersstaat’’ uitgemolken werden. De opstandige arbeiders groeide enorm, al snel waren 100.000 van hun in opstand. Ze demonstreerde niet voor de invoering van een vrije markt economie, ze wouden hogere lonen en lagere voedsel prijzen. Toch maakte anticommunisten daarvan misbruik en riepen de arbeiders op om de partijkantoren van de Poolse Verenigde Arbeiders Partij (PZPR) aan te vallen. Hierdoor besloot de stalinistische bureaucratie om het vuur te openen. 57 arbeiders werden gedood en meer dan 250 opgepakt. De stalinisten stuurde 10.000 soldaten en 300 tanks op de stakers af!

Na het neerslaan van de arbeidersopstand, begreep de leiding van de PZPR dat hervormingen nodig waren. Toch was de vrees enorm bij de partijleiding. De arbeidersklasse had laten zien dat ze sterk waren en dat maakte de stalinisten bang. Alle informatie over de opstand werden gecensureerd. Niemand mocht weten wat in juni 1956 gebeurd was. De nieuwe hervormingen werden geleid door Wladyslaw Gomulka, die gezien werd als nationalistisch en pro-Pools. Hij besloot om de Poolse interesses te verdedigen!

In de jaren 60 veranderde echter de houding van Gomulka. Hij steunde antisemitische Arabieren en hij was ook een voorstander van de Sovjet invasie van Tsjecho-Slowakije in 1968. Twee jaar daarna moest hij het veld ruimen, de economie liep steeds slechter en de partijelite wou een andere leider. Ondertussen leed de arbeidersklasse honger. In lange rijen moest men voor de winkels staan, waar nauwelijks eten te koop was!

De economie van de Volksrepubliek Polen was een planeconomie. De markt had er niets te zeggen, alle economische macht lag in de handen van de staat. De aanhangers van de vrije markt economie brullen dat de slechte economie van de Volksrepubliek Polen te danken was aan het marxisme. Maar dat is een anticommunistische leugen. Polen had namelijk slechts één ding dat noodzakelijk is voor het socialisme. De economie van het land was gecollectiviseerd. Maar in plaats van democratisch gekozen arbeidersraden, waren het de bureaucraten van de PZPR die alles wouden besturen!

Deze bureaucraten beweerde dat de economie goed liep. Goed, voor de aanhangers van de partij misschien. Die winkelde in speciale winkels, hadden toegang tot westerse artikelen en leefde in de mooiste huizen. De arbeidersklasse moest in lange rijen voor de winkels staan. Ze leefde in armoedige flat gebouwen en hadden geen toegang tot westerse artikelen. Het is logisch dat veel arbeiders snakte naar westerse luxe, zeker na 1989!

Eind jaren 70 was de afkeer van de PZPR enorm gegroeid. Men was de leugens en de sociale ongelijkheid meer dan zat. Op 31 augustus 1980 namen de arbeiders het heft zelf in de hand. In de stad: Gdansk werd een vakbond gesticht. Een vrije arbeidersvakbond genaamd; Onafhankelijke Zelfbestuurbare Arbeidsunie; Solidariteit. De arbeiders van de scheepswerf; Vladimir Lenin, hadden zich verenigd en keerde tegen de officiële stalinistische vakbonden!

De leiding van Solidariteit bestond uit scheepsarbeiders. Om de stalinistische overheid geen aanleg te geven om de vakbond te verbieden, besloten de arbeiders om een vreedzame vorm van demonstreren na te streven. Ook toonde ze de corruptie en machtsmisbruik van bureaucraten aan, die daarop door de PZPR geroyeerd werden. Uiteindelijk bereitkte de overheid en Solidariteit een overeenkomst. De overheid gaf toe aan de eisen van de arbeiders, die wouden democratische vrijheden en eerlijke verkiezingen!

In Moskou was de Communistische Partij van de Sovjet-Unie (CPSU) helemaal niet blij met het feit dat de overheid van de Volksrepubliek Polen zich had overgegeven aan de eisen van Solidariteit. De stalinistische bureaucratie in het Kremlin eiste dat de Poolse overheid geweld ging gebruiken tegen de arbeidersklasse. Moskou noemde Solidariteit een katholieke contrarevolutionaire organisatie met als doel het kapitalisme weer in te voeren. Een grote leugen, want op dat moment was Solidariteit er alleen op uit om democratische vrijheden te krijgen!

Het militair van de Volksrepubliek Polen besloot om de macht over te nemen. Het was duidelijk dat de dagen van de Poolse Verenigde Arbeiders Partij voorbij waren. Niemand binnen de arbeidersklasse geloofde nog in de propaganda, hoe nationalistisch die ook klonk!

Generaal Wojciech Jaruzelski zag dat de PZPR verloren had, dus liet hij zich door de stalinisten kiezen tot generaal secretaris van de partij. Hierop riep hij de noodtoestand uit en gaf het leger de opdracht om belangrijke plaatsen in te nemen. Jaruzelski zou later beweren dat hij de macht greep om Polen te bewaren van een Sovjet inval. Maar het is nog maar de vraag of de Sovjet-Unie had ingegrepen, als de arbeidersklasse in 1981 met Solidariteit aan de macht waren gekomen. Polen werd onder generaal Jaruzelski een militaire dictatuur!

Op 31 augustus 1982 ontstonden grote protesten tegen de militaire junta. Die begon daarop met een heksenjacht tegen Solidariteit. Duizenden arbeiders werden opgepakt en belangrijke vakbondsleiders verdwenen in de gevangenissen van de gehate Poolse veiligheidsdienst. Het was duidelijk dat het militair het voor het zeggen had. De PZPR was ondertussen een leeg omhulsel geworden. Niemand geloofde meer in de propaganda en het ‘’marxisme leninisme’’. Dat was de oorzaak voor de opkomst van contrarevolutionaire leiders binnen Solidariteit. Leiders die erop uit waren om het kapitalisme opnieuw in te voeren en die misbruik maakte van de dictatuur en de noodtoestand!

Zes jaar later was de economie van Polen totaal ingestort. De leiders van het land wisten zich niet meer te redden. Ze besloten om een referendum te houden waarin de arbeiders akkoord moesten gaan met een 110% verhoging van alle prijzen. Natuurlijk stemde een enorme meerderheid TEGEN, want 60% van alle arbeider leefde in relatieve armoede. Sinds 1979 was de economie niet gegroeid en de militaire heersers hadden niets gedaan om het leed te verminderen. Het referendum werd een nederlaag voor de overheid. Maar die beweerde dat 63% van de stemmers juist JA had gestemd. Dat was de laatste vonk en de arbeidersklasse kwam massief in protest!

Het militair dacht erover om de stakers neer te slaan. Maar in plaats daarvan besloten ze om te gaan praten. In de Sovjet-Unie was een nieuwe leider gekozen, een leider die ook hervormingen nastreefde. Dus werd een overeenkomst gesloten tussen de stakers en de overheid. Solidariteit zou legaal worden en weer vrij mogen opereren. Deze gesprekken werden de Akkoorden van de Ronde Tafel genoemd.

In december 1988 werd het Solidariteit Burgerlijk Comité gevormd. Deze politieke partij was de eerste legale partij in de Volksrepubliek Polen. Generaal Wojciech Jaruzelski probeerde een grote coalitie te vormen met Solidariteit, maar die wouden vrije verkiezingen. Een groot risico want Polen had nooit echte vrije verkiezingen gehad. Toch werden die in juni 1989 gehouden. De Poolse Verenigde Arbeiders Partij was een nutteloos omhulsel van militairen en staatsbureauraten geworden, de echte arbeiderspartij van het land was; Solidariteit. Die won 35% van de stemmen, terwijl de PZPR 37% won. Het is niet zeker of die verkiezingen helemaal eerlijk waren. Want de PZPR bezat de gehele media in Polen!

Na de verkiezingen probeerde het militair nog een keer om een coalitie te vormen met Solidariteit. Die was echter anticommunistisch geworden en begon te pleiten voor een kapitalistisch Polen. Dat was nu makkelijker geworden dan in 1981. De linkse leden van Solidariteit waren opzij gezet door conservatieve rechtse katholieken. Die wouden een nationalistisch katholiek Polen. Solidariteit was hun stem geworden tegen de atheïstische overheid. Anticommunistische propaganda werd een groot onderdeel van de Solidariteit beweging. De vroegere idealen van een democratisch socialisme liet men barsten en de naïeve arbeiders geloofde heilig in de mooie verhalen over de rijkdommen, die de vrije markt economie met zich mee zouden brengen!

In januari 1990 besloot generaal Wojciech Jaruzelski om te capituleren. De Poolse Verenigde Arbeiders Partij werd tijdens haar laatste congres, door het militair en de staatsbureaucratie opgeheven. De Volksrepubliek Polen nationaliseerde het eigendom van de partij en nam bezit van alle PZPR kantoren. De contrarevolutie ging toen heel snel. Solidariteit viel uit elkaar in verschillende politieke partijen. De rechtse oppositie tegen het stalinisme stichtte de volgende kapitalistische partijen;

1: Democratische Unie; een liberale christen democratische partij
2: Het Katholieke Actie Comité; een katholieke partij
3: Poolse Volkspartij; een sociaal conservatieve partij

De ex-leden van de PZPR stichtte twee sociaal democratische partijen in Polen. Dat waren de Sociaal Democratie van de Republiek Polen en de Sociaal Democratische Unie. Deze twee partijen verenigde zich in de Democratische Linkse Alliantie. Socialistisch zijn deze ex-stalinisten niet meer geworden. Tegenwoordig is de Democratische Linkse Alliantie een neoliberale partij, die trouw de wetten van het kapitalisme nastreeft!

Solidariteit bleef als vakbond bestaan. Maar is tegenwoordig geen strijdbare arbeidersvakbond. De bond is meer een anticommunistisch katholiek nest, waar oude anticommunisten samenkomen om te praten over hun overwinning op het ‘’communisme’’. Solidariteit was een arbeidersorganisatie in 1981, maar werd geleid door rechtse mensen die reactionaire idealen hadden. Hierdoor verlieten bijna 9,6 miljoen Poolse arbeiders de vakbond. Hun dromen over een betere toekomst eindigde in de nachtmerrie van het neoliberalisme!

Lech Walesa was zo’n reactionaire leider. In 1981 was hij een medeoprichter van Solidariteit. Walesa werd opgepakt en zat 11 maanden in de cel. Na zijn vrijlating werkte hij verder in het geheim tegen de stalinisten. In 1988 was hij erbij toen Solidariteit en de PZPR de gesprekken voerde aan de Ronde Tafel. Na de val van het stalinisme werd Walesa in december 1990, gekozen tot eerste niet-stalinistische president van Polen. Maar in plaats van een pro-arbeiders politiek voerde hij het neoliberalisme in!

De Katholieke Kerk en het anticommunisme vierde feest, maar de arbeiders voelden zich verraden. Nu 26 jaar later heeft Polen democratie, maar de ongelijkheid heerst nog steeds. De neoliberale politiek was bijna misdadig te noemen. Zo erg was de politiek van Lech Walesa, dat hij in 1995 niet herkozen werd als president. In zijn plaats werd een ex-stalinist van de Democratische Linkse Alliantie, president van de Republiek Polen!

De rechtse partijen waren woedend en besloten zich te verenigen. De Solidariteit Electorale Actie werd in 1996 gesticht als een coalitie van meer dan 30 rechtse partijen. Daar onder waren; nationalisten, christen democraten, liberalen en conservatieven. De coalitie won de verkiezingen van 1997, maar viel vier jaar later toch uit elkaar door ruzies. De sociaal democraten (ex-stalinisten) konden gebruik maken van de verdeeldheid bij rechts om weer aan de macht te komen. Hun Democratische Linkse Alliantie won de verkiezingen in 2001, echter in praktijk veranderde er niets. De sociaal democraten bleken net zo trouw aan het neoliberale kapitalisme!

Ondanks de democratie voelde veel Polen zich niet thuis bij de politiek van zowel de rechtse partijen als de sociaal democraten. Bij de verkiezingen van 1996 kwam slechts 47,9% opdagen. Doordat er weinig veranderde in hun land, besloten veel Poolse arbeiders hun geluk te zoeken in het westen. Daar verdiende ze meer dan in eigen land. De kapitalisten in West Europa waren wel blij met de goedkope Poolse arbeidskrachten. Die wouden best werk doen wat westerlingen niet wouden. Ze waren ook spotgoedkoop en konden makkelijk uitgebuit worden!

In 1999 werd Polen lid van de NAVO en poogde ook voor lidmaatschap van de Europese Unie. Maar daarvoor moest het land volledig neoliberaal worden en haar oude staatsbedrijven privatiseren. De EU wil namelijk dat elk land een vrije markt economie heeft, zodat mensen vrij zijn om overal te werken en te reizen. Toen het land in 2004 lid werd van de EU verplaatste veel West Europese bedrijven hun handel naar Polen. Tot grote woede van de arbeiders in het westen, die hun baan verloren!

Anno 2016 is de Republiek Polen een kapitalistische natie, waar de sociale ongelijkheid nog goed te zien is. Warschau is een moderne stad geworden, maar buiten de grote steden en in de kleine dorpen zie je het resultaat van 26 jaar kapitalisme. Veel ouderen leven in armoede, omdat de pensioenen zeer laag zijn en 41% van alle arbeiders leeft van een minimumloon. In Polen is het minimumloon; 240,09 euro!

Wojciech Jaruzelski bekeerde zich tot de sociaal democratie. Net als de meeste Poolse stalinisten, beweerde de ex-generaal dat het marxistische socialisme gefaald had. De man die in 1981, tanks op de stakende arbeiders afstuurde bleef vasthouden dat zijn handelingen noodzakelijk waren, om een Sovjet invasie tegen te gaan. Hoewel gehaat door velen ziet de geschiedenis Jaruzelski vooral als een tragisch figuur, die naïef geloofde in een ideaal dat niet bestond. Kapitalistische geschiedenisschrijvers zijn wel positief dat Jaruzelski het kapitalisme uiteindelijk aanvaarde!

Het anticommunisme is zeer sterk in de moderne Republiek Polen. De Poolse regering probeerde in 2010 om socialistische symbolen (zoals de rode ster) te verbieden, maar na veel protesten kwam er geen verbod. Echter elk jaar draait de anticommunistische machine overuren, om de arbeiders te vergiftigen. Maar de klassenstrijd duurt voort. Nieuwe strijdbare vakbonden zijn opgericht en strijden tegen de kapitalistische uitbuitingen. Het enigste was Polen mist is een echte arbeiders partij op een socialistisch programma!

In 2015 verloren de sociaal democraten van de Democratische Linkse Alliantie, hun laatste zetels in het parlement. De gehele Poolse politiek wordt nu door rechtse en centrum-rechtse partijen gevoerd. Dit is te danken aan de enorme lage opkomst bij verkiezingen en de anti-linkse hetze van voornamelijk conservatieve partijen. Politiek links heeft de Poolse arbeiders verraden, eerst onder het stalinisme en toen onder het kapitalisme. Dat leidde ertoe dat het vertrouwen in de politiek over het algemeen laag is in Polen!

De Democratische Linkse Alliantie is geen alternatief en daarom moeten Poolse arbeiders een nieuwe partij oprichten. Dit is lastig omdat de meeste vakbonden helemaal niet bereid zijn om te knokken. De vakbond; Solidariteit bestaat nog wel, maar heeft slechts 400.000 leden. Bedenk dat eind jaren 80, bijna 10 miljoen Poolse arbeiders lid waren. Echter doordat Solidariteit zich massaal voor privatiseringen en marktwerking ging inzetten (met name Lech Walesa) verloor de vakbond bijna al haar leden!

Met de conservatief rechts stevig aan de macht, worden critici van het Poolse nationalisme en anticommunisme om hun mening tegengewerkt en ontslagen. Ook de Europese Unie maakt zich zorgen over het gedrag van de Poolse regering, die haar greep op de media wil vergroten. Net als de rechtse Hongaarse overheid, wil de Poolse regering dat hun conservatieve opvattingen verspreid worden met dwang. Daarom is het noodzakelijk dat arbeiders hiertegen in verzet komen. Dit verzet mag niet door burgerlijke democraten (liberalen & sociaal democraten) worden gekaapt. Want die zijn juist verantwoordelijk voor het feit dat rechts nu absolute macht heeft!

Polen heeft het zwaar gehad onder het stalinisme, maar het kapitalisme zorgt alleen voor welvaart bij een kleine minderheid. Revolutionair socialisten pleiten daarom voor een arbeiderspartij op een socialistisch programma, de zich verzet tegen de rechtse overheid. Socialisme is het enigste alternatief, zeker omdat veel arbeiders moeten rondkomen van 700 euro netto per maand!

 

jp

Wojciech Jaruzelski hier rechts, bijna 20 jaar na de ondergang van zijn Volksrepubliek Polen. Hij is hier met ex-stalinisten en neoliberale politici. Ook de verrader: Lech Walesa  is aanwezig!

Advertenties