De aanval op de Cap Arcona

Ze was de trots van de naoorlogse (eerste wereld oorlog) Duitse scheepvaart. Het stoomschip Cap Arcona, een passagiersschip gebouwd in 1927. In de laatste dagen van de tweede wereld oorlog diende ze als gevangenis voor bijna 5.000 mensen uit concentratiekampen. In Lübeck was de Cap Arcona deel van een kleine vloot, die diende als drijvende gevangenissen. Op 3 mei 1945, twee dagen voor het einde van de oorlog, werd de vloot aangevallen door bommenwerpers van de Royal Air Force. De criminele Schutzstaffel van Hitler Rijk, had de gevangenen opgesloten diep onderin het schip en toen de aanval kwam, zaten ze als ratten in de val. Daarnaast schoot de Schutzstaffel op iedereen die wist uit het zinkende schip te komen. Slechts 350 gevangenen overleefde de aanval en de ondergang van de Cap Arcona!

Het verdrag van Versailles eiste dat Duitsland zijn trots van de zeeën overhandigde aan de overwinnares. De Amerikanen hadden al bezit genomen van Duitse passagiersschepen die in 1914, toevlucht hadden gezocht in (toen nog neutrale) Amerikaanse havens. Onder de buit gemaakte schepen ook de trots van de Norddeutscher Lloyd, de SS Kronprinz Wilhelm, de SS Kaiser Wilhelm II en de SS Kronprinzessin Cecilie. De drie Kaiser klasse schepen waren ooit de pracht en praal van het Keizerrijk Duitsland op de trans-Atlantische route tussen 1900 en 1914!

De grotere SS Imperator bleef in Duitsland tijdens de eerste wereld oorlog, maar kon vier jaar niet varen. Ze werd na de oorlog overgedragen aan de Britten die haar aan de White Star Line gaven. Ook de SS Bismarck die in aanbouw was, werd bezit van de Britse scheepvaart. Duitsland zat dus zonder grote passagiersschepen en dat terwijl de vraag naar ernaar groot was. Veel Europeanen zochten geluk in de ”nieuwe wereld” en de trans-Atlantische route was zeer winstgevend!

Maar de SS Cap Arcona was niet gebouwd voor de route Europa-Amerika. Ze kwam in dienst van de Hamburg Südamerikanische Dampfschifffahrts-Gesellschaft, die voornamelijk voer tussen Europa en Zuid Amerika. In juli 1927 was het nieuwe schip klaar en behoorde tot de mooiste en snelste van haar tijd. Totaal vervoerde ze 1.300 mensen, waarvan 575 in de 1ste klas, 275 2de klas en 465 in de derde klas. Na 1937 werd de Cap Arcona omgebouwd en verdween de derde klas. Ze werd een cruiseschip dat maximaal 850 passagiers vervoerde!

Toen de tweede wereld oorlog begon werd de SS Cap Arcona opgeëist door de Kriegsmarine, de Duitse oorlogsmarine. Het schip werd grijs geschilderd en bemand door officieren en kadetten. Ze kwam te liggen in Gotenhafen in het bezette Polen. Daar kreeg het schip de grote eer om de RMS Titanic te spelen in een propagandafilm van Joseph Goebbels. De SS Cap Arcona was geselecteerd omdat het een passagiersschip was en redelijk leek op de Titanic. De regisseur van de propagandafilm kreeg echter conflicten met het marine personeel dat zich asociaal gedroeg tegenover de vrouwelijke acteurs. Toen hij de Kriegsmarine hard aanviel over hun gedrag eiste Goebbels een excuse. De regisseur weigerde en werd door de Schutzstaffel opgepakt en opgesloten. Goebbels dwong de arme man tot zelfmoord!

De propagandafilm ”Titanic” aan boord van de Cap Arcona werd afgemaakt en uiteindelijk door de Rijkspropaganda Minister verboden. Misschien vreesde Goebbels de dreigende ondergang van zijn Derde Rijk te zien in de zinkende Titanic. Twee jaar na de filmopnames kreeg de Cap Arcona haar eigen drama, dat de Titanic ramp zou overtreffen. Op 21 januari 1945, nadat ze bijna vijf jaar niet had gevaren werd het schip weer in actieve dienst gesteld. Ze moest vluchtelingen transporteren naar het westen, weg van de wraakzuchtige Sovjet legers. De Cap Arcona kreeg op 30 januari te horen dat de Wilhelm Gustloff met 10.000 vluchtelingen aan boord was gezonken. Van de vele duizenden vluchtelingen overleefde slechts een kleine 1.500!

Ook de SS General von Steuben werd tot zinken gebracht door de Sovjets, dit keer stierven 3.500 vluchtelingen. De kapitein van de Cap Arcona; Johannes Gertz, weigerde om nog langer te varen. Maar de nazi’s eiste dat hij weer ging, dus pleegde Gertz op 20 februari 1945 zelfmoord in zijn cabine. Zijn dood had weinig effect, er kwam een nieuwe kapitein en het schip voer haar laatste tocht op 30 maart van Gotenhaven naar Kopenhagen. Hierna kwam ze aan in Lübeck. Daar kreeg de Cap Arcona het bevel om 5.000 gevangenen op te nemen die uit fabrieken en concentratiekampen gehaald waren!

De man die de opdracht gaf om de gevangenen te plaatsen in de Cap Arcona, kwam van de Hamburgse Gauleiter Karl Kaufmann. Volgens hem kreeg hij het bevel van de SS om dit te doen. Maar tegenwoordig wordt vermoed dat de kapitalisten van de stad Hamburg, wouden verduisteren dat concentratiekamp gevangenen ingezet waren als dwangarbeiders in hun fabrieken. De 5.000 gevangenen hadden deels gewerkt in Hamburg en nu de oorlog bijna voorbij was, probeerde de kapitalisten hun misdaad te verduisteren. De gevangenen moesten vervoerd worden naar Lübeck, misschien de bedoeling om ze later naar Zweden te brengen. Maar in het chaos na de dood van Hitler viel de hele organisatiestructuur van het Derde Rijk uit elkaar!

Het moet een vreemd beeld geweest zijn voor de gevangenen. Ze kwamen terecht in een wereld gebouwd voor rijkdom en luxe. Opeens zaten duizenden kaalgeschoren mensen in eerste klas ruimtes aan boord van een schip dat ooit trots over de zeeën voer. Toch was het leven geen pretje. De Cap Arcona kon na haar renovatie in 1937, slechts 850 passagiers vervoeren. Nu zaten bijna 5.000 mensen verspreid over dit grote schip, opgepropt in ruimtes met niet genoeg bedden. De Schutzstaffel hield ze allemaal binnen en bewaakte alle toegangen naar het buitendeck.

Britse inlichtingen vermoedde dat het stoomschip Cap Arcona en de kleine vloot schepen om haar heen in Lübeck, diende voor het vervoer van hoge Schutzstaffel leiders. Dus werd een plan opgesteld om de schepen aan te vallen. De Luftwaffe was al volledig verslagen en de Britten hadden volledige controle over het Duitse luchtruim. Het Rode Kruis had geprobeerd om de geallieerden te waarschuwen dat concentratiekamp gevangenen aan boord waren van de SS Cap Arcona, maar die waarschuwing is blijkbaar niet aangekomen of genegeerd. Op 3 mei 1945, vielen Hawker Typhoon Mark 1B jager-bommenwerpers de kleine vloot aan. Omdat alle gevangenen opgesloten zaten, konden de piloten niet zien dat de schepen gebruikt werden als gevangenissen!

Elk Hawker Typhoon Mark 1B bezat naast een 500 mb bom ook acht raketten, daarmee kon grote schade worden aangericht. Op de Cap Arcona werden de gevangenen bewaakt door 400 mannen en 20 vrouwen van de Schutzstaffel. Toen de aanval begon hadden zij als enigste toegang tot de reddingsvesten. Daarnaast hielden ze alle gevangenen tegen die probeerde te vluchten. Wie het geluk had om in het water terecht te komen was nog niet veilig. Want de RAF piloten dachten dat de personen in het water behoorde tot de Schutzstaffel. Dus vielen ze de hulpeloze menigte in het water aan met hun vliegtuigkanonnen!

Door de aanval werd de Cap Arcona zodanig beschadigd dat ze in brand vloog. De mannen en vrouwen van de Schutzstaffel werden allemaal gered door Duitse schepen. Maar van de 5.000 gevangenen aan boord kwamen maar 350 er levend vanaf. Tijdens het zinken vuurde de overgebleven nazi bewakers op alles en iedereen die in het water lagen, voordat ook zij het zinkende schip verlieten. De Cap Arcona brandde volledig uit en kapseisde. Kort na de aanval om 17.00 uur vlogen P-51 jagers van de Amerikaanse luchtmacht over en maakte foto’s. Hierop is goed te zien hoe de wateren vol liggen met mensen, vele waren al dood. Vermoord door de Schutzstaffel of gestorven aan onderkoeling!

Twee dagen later op 5 mei 1945 is het voorbij. De tweede wereld oorlog is afgelopen. Maar wat in Lübeck gebeurde bleef onbekend. Dagen na de aanval bleven dode lichamen aanspoelen. Dit zou nog weken, maanden en zelfs jaren doorgaan. Pas in 1949 beginnen de Duitsers met de afbraak van de uitgebrande Cap Arcona. In het wrak worden nog veel skeletten gevonden. Tot 1971 vonden inwoners van de Lübecker baai, menselijke restanten van die tragische derde mei. Onder de slachtoffers was ook de vooroorlogse leider van de Nederlandse communistische partij: Louis de Visser!

Hoe en waarom het kwam dat de RAF toch de schepen aanviel, terwijl er gewaarschuwd was dat het om gevangenentransport ging, zal tot 2045 onduidelijk blijven. Dan pas mogen de archieven geopend worden over deze aanval. De Britse overheid wil blijkbaar niet dat nu informatie aan het licht komt, dat misschien een andere kijk op de aanval geeft. Het feit dat men geen toegang heeft tot de archieven omtrent deze aanval op 3 mei 1945, geeft aan dat Londen misschien iets wil verbergen!

De aanval op de Cap Arcona waarbij meer dan 4.500 mensen stierven is net als de ondergang van de Wilhelm Gustoff, één van de vele onbekende drama’s van de laatste oorlogsmaanden. De Gustloff vervoerde Duitse vluchtelingen en de Cap Arcona vooral concentratiekamp gevangenen en dwangarbeiders. Het is heel ironisch dat Joseph Goebbels in 1942 besloot om het schip te gebruiken voor zijn propagandafilm over de Titanic. Slechts twee jaar later, zou de Cap Arcona ten ondergaan aan Britse bommen en raketten. Toch ligt de schuld voor het aantal doden niet bij de Britten. Het was de Schutzstaffel die weigerde om de gevangenen te redden. Deze criminele organisatie liet 4.500 levend verbranden en verdrinken. Dat zijn de ware misdadigers van deze aanval!

Tragisch genoeg weten maar weinig mensen van deze dag af, de derde mei van het jaar 1945. Toen Britse bommenwerpers een kleine vloot schepen bij Lübeck in brand schoten. De SS Cap Arcona was één van de laatste slachtoffers van de tweede wereld oorlog en tegelijk één van de laatste misdaden die Hitler’s criminele bende nog pleegde, voordat ze op 5 mei capituleerde. 6.000.000 joden en 13.000.000 arbeiders, soldaten en boeren uit de Sovjet-Unie, werden door het nazistische terreur vermoord!

 

Wilhelm Gustoff en de Cap Arcona

Wilhelm Gustoff (links) en de Cap Arcona (rechts)

Advertenties