”Fout” na 1945

Fout waren ze, Nederlanders die ook maar iets met de Duitsers te maken hebben gehad. Terwijl het merendeel van de Nederlandse bevolking zich passief hield na 1940, waren ze er als de kippen bij om na mei 1945 wraak te nemen op landgenoten, die verdacht werden van collaboratie met de vijand. Meer dan 100.000 werden opgepakt door de Binnenlandse Strijdkrachten (BS) die aan niemand verantwoording schuldig waren. Niet alleen NSB’ers en aanhangers van het nazisme werden opgepakt. Vrouwen en meisjes die een seksuele relatie hadden met Duitsers werden door de massa’s op straat aangevallen, kaalgeschoren en opgesloten. In de gevangenissen vonden martelingen en vernederingen plaats die mensonwaardig waren!

Goed en fout was heel zwart-wit na 1945. Wie in het verzet zat was puur goed en wie ook maar iets met de Duitsers te maken had, was puur fout. Er werd geen onderscheid gemaakt tussen een verzetsstrijder die op Duitse burgers schoot en de ondernemer die uit economische noodzaak, handel moest voeren met de bezetter. Nederland behoorde tot de landen die zeer geleden heeft onder de tweede wereld oorlog. In totaal stierven 210.000 Nederlanders, vergelijk dit met Noorwegen waar slechts 12.000 gedood werden tussen 1940 en 1945. Maar van alle bezette landen, leverde Nederland ook een enorm aantal vrijwilligers voor de Waffen SS. Ongeveer 50.000 deden dienst en als we ook de 20.000 Vlaamse vrijwilligers erbij optellen, dan had de SS in totaal 70.000 Nederlands sprekende soldaten!

Ter vergelijking: Frankrijk leverde 20.000 soldaten en de Scandinavische landen maar 12.000 Nederlanders waren zeer goed vertegenwoordigd in Hitler’s moordmachine. In eigen land waren daarnaast vele actief als verklikkers. Het was niet dankzij de Duitse speurneuzen dat joden en onderduikers zo vaak gevonden werden. Anne Frank, Henk Sneevliet en zo veel anderen werden verraden door hun eigen landgenoten. Die verdiende grof geld met het verklikken. In totaal konden ze bijna 40 gulden (325 euro in hedendaags geld) krijgen voor elke onderduiker die ze verraadde aan de bezetter!

Toch is na de bevrijding een mythe ontstaan van Nederland als puur slachtoffer land. Er werd geen aandacht geschonken aan de vele SS vrijwilligers, de verklikkers en natuurlijk het feit dat de Duitsers zeer passief ontvangen werden. Het beeld van het Koninkrijk der Nederlanden moest vooral zo lijken dat het land een groot slachtoffer was geweest van het Duitse fascisme. Zo zwart-wit wilde de heersende klasse het hebben. Daarnaast moest het communistische verzet gemarginaliseerd worden!

Dat gebeurde slechts zes jaar na de oorlog, toen de PvdA-KVP overheid een enorme legermacht inzette om de herdenking van Hannie Schaft tegen te houden. Schaft was een meisje met rood haar, die door de Duitsers opgepakt en geëxecuteerd werd in april 1945. Omdat ze voor een communistische verzetsgroep werkte, werd Hannie een icoon voor de CPN (Communistische Partij van Nederland). Door het anticommunistische klimaat in 1951 mocht de herdenking niet doorgaan. Oud verzetsstrijders kregen te horen dat ze geen bloemen mochten leggen op haar graf, het leger bezette de begraafplaats. De woede en ontzegging was groot. Zeker omdat de legermacht (vier tanks, politie en soldaten) deed denken aan de Duitsers!

Er waren veel Nederlandse meisjes en jonge vrouwen die in de oorlog iets hadden gehad met Duitse soldaten. Sommige hadden slechts een korte romance, andere werden zwanger en kregen kinderen. In de ogen van de bevolking waren deze meisjes en vrouwen ”fout” omdat ze gevreeën hadden met de vijand. Hoeveel relaties er ontstaan zijn met Duitse mannen is niet duidelijk. Men vermoed dat het gaat om ongeveer 140.000. Minderjarige meisjes hoefde niet eens toestemming te hebben van hun ouders om met een Duitse soldaat te trouwen. Tussen 1942 en 1943 vroegen bijna 1600 soldaten toestemming aan hun legercommandanten om te mogen trouwen. Dat waren meestal jongens van net 17/18 jaar. De meisjes waren iets jonger vaak 16/17 jaar oud!

Op 5 mei 1945 was de oorlog voorbij en begon een massale volkswoede. Men wou wraak en de ”moffenmeiden” waren het ideale doelwit. Vrouwen uit de hogere sociale klasse werden gespaard. Men pakte graag meisjes uit de arbeidersklasse, daar had de menigte ook veel makkelijker toegang toe. Het kaalscheren, uitschelden en intimideren was slechts het topje van de ijsberg. Wie opgepakt werd door de Binnenlandse Strijdkrachten werd opgesloten in gevangenissen met honderden te gelijk. Martelingen en slechte hygiëne waren aan de orde. De gevangenisbewakers gedroegen zich intolerantie en maakte misbruik van hun machtspositie. Maar het volk toonde geen medelijden, want de BS’ers waren ”helden” en wie door hun opgepakt werd was ”fout”!

Bijna 40 jaar was het taboe om te praten over de misstanden in gevangenissen na 1945. De meisjes en vrouwen die vaak maanden opgesloten zaten waren ”fout” en hadden geen rechten. Pas in de jaren 90 ging men onderzoek doen naar deze ”moffenmeiden”. Men kwam tot de conclusie dat de relaties met Duitse soldaten totaal apolitiek waren. De meeste jonge meisjes waren helemaal niet fascistisch ingesteld en waren verliefd geworden op een leuke jongen. In hun naïviteit dachten ze niet eens aan de gevolgen, maar welke tiener doet dat bij hun eerste liefde? De stigmatisering van kinderen die geboren werden omdat hun moeder met een ”mof” naar bed was gegaan leidde tot pesterijen, uitsluiting en intimidaties. Kinderen van ”moffenmeiden” waren niet welkom bij vriendjes en werden buitengesloten!

Het groot kapitaal werd nauwelijks tot niet vervolgt. De kapitalisten die zaken gedaan hadden met de Duitse overheid, beweerde dat ze dit uit pure economische noodzaak deden. Natuurlijk is dat in sommige gevallen ook nodig geweest, maar er waren ook ondernemers die dachten een slaatje te slaan. Maar na de oorlog wou men vooral de collaborateurs uit de lagere klasse straffen. Groot kapitalisten bleven zoals altijd buiten schot. Het is zelfs bekend dat in West-Duitsland, de meeste nazi’s nauwelijks tot niet vervolgt werden onder Konrad Adenauer. Bondskanselier; Kurt Georg Kiesinger die in 1966 aangesteld werd, was tussen 1933-1945 zelfs lid van de Nationaal Socialistische Duitse Arbeiders Partij!

Ondanks dus dat de ”moffenmeiden” apolitiek waren en niet opportunistisch, kon hun dat niet beschermen. Nederlanders wouden wraak en vooral plezier hebben door deze meisjes en vrouwen te vernederen. Het waren hele ”volksfeesten” als weer een ”moffenmeid” kaal geknipt werd. Iedereen ging dan naar een centrale plek waar twee sterke mannen zo’n bange vrouw vast hielden. Nadat haar hoofd kaal geschoren was werd er soms een hakenkruis op geschilderd. In vergelijk met wat de gevangenen meemaakte in de gevangenissen van de BS, konden deze vrouwen blij zijn dat het bleef bij kaalscheren!

Mannen die met de Duitsers hadden samengewerkt werden ook vernederd. Met hulp van de BS werd jacht gemaakt op deze collaborateurs. Maar omdat er geen harde gegevens waren over wie nu echt met de Duitsers had samengewerkt, ging de BS te werk aan de hand van geruchten en beschuldigingen. In totaal heeft men bijna 100.000 mensen opgepakt, waaronder ook vrouwen en dochters van mannelijke collaborateurs. Net als de ”moffenmeiden” werden de mannen publieke vernederd. Ze moesten straten schoonmaken met een tandenborstel of elkaar met stofdoeken ”afstoffen”!

Pas begin 1946 kwam het eerste deel van de bijna 100.000 gevangenen vrij. Complete gezinnen waren kapot gemaakt, door de manier waarop de BS was omgegaan met de gevangenen. Of je nu schuldig of onschuldig was, de ervaring in de gevangenissen was voor vele enorm traumatisch. Toch vond de meerderheid van de Nederlanders dat ze het recht hadden om wraak te nemen. Dat de BS mensen heeft gemarteld en zich schuldig maakte aan het schenden van de mensenrechten, was in 1945 nog geen thema. Ook in de jaren na de oorlog schonk men er geen aandacht aan!

Toch moet wel vermeld worden dat het Koninklijk Nederlands Leger al vanaf 1947 open stond voor ex-Waffen SS soldaten. Tijdens de Korea Oorlog waren veel voormalige soldaten uit Hitler’s moordmachine, toegetreden tot de anticommunistische legers. Niet elke soldaat kon dat accepteren, maar tegenwoordig worden de Nederlandse ex-SS’ers gezien als ”goede jongens”. Men vergeet hun verleden bij de Waffen SS en eert ze nu als oud veteranen van het leger!

De woede die men in geheel Europa voelde na mei 1945 is begrijpbaar. Zeker de woede tegenover collaborateurs en aanhanger van het fascisme. Maar dat rechtvaardig niet de hardheid van de Binnenlandse Strijdkrachten en hun methodes. 100.000 werden in de dagen na 15 mei 1945 gearresteerd, minimaal 1/3 was volledig onschuldig en opgepakt op valse beschuldigingen. Wie beschuldigd werd van collaboratie was meteen fout en de BS had geen zin om uit te zoeken of de persoon in kwestie, inderdaad iets met de Duitsers te maken had gehad. ”Moffenmeiden” waren gewoon fout omdat ze verliefd werden op een Duitse jongen. Hun kinderen zouden de last van die liefde met zich mee moeten dragen. Want een kind van een Duitse soldaat was fout, door en door fout!!

 

Maarten-van-Rossem-foto-Jos-van-Zetten-quote

Advertenties