Een waarschuwing aan socialisten

Het einde is bijna nabij voor het ”socialistische” bewind van Nicolas Maduro in Venezuela, zo schrijven de burgerlijke kranten. De linkse populist kreeg in 2013 de macht over het land, nadat icoon Hugo Chavez was overleden aan kanker. Chavez werd niet geliefd bij de rijken, de kapitalisten en de westerse wereld. Hij bevocht het neoliberalisme en de extreme ongelijkheid in Venezuela. Hoewel hij 14 jaar aan de macht was, brak de linkse president nooit met het kapitalisme. Ondanks zijn bombastische toespraken, heeft Chavez nooit de stap gezet naar het revolutionair socialisme.

Wat Nicolas Maduro in 2013 erfde was een natie dat draaide op oliewinsten en te kampen heeft met een ineffectieve staatssector. De economische crisis waarin Venezuela zich bevindt is niet enkel en alleen de schuld van Maduro, ook al brullen neoliberalen en antisocialisten van wel. Natuurlijk heeft de overheid een rol gespeeld, maar het is vooral de lage olie prijs die het land de nek om draait. Venezuela draait bijna volledig op olie geld, 74% van alle staatsinkomsten komen door de verkoop van ruwe olie!

Tot Hugo Chavez kwam was de welvaart extreem oneerlijk verdeeld. Er was een zeer kleine elite die in de beste huizen woonde, beschermd werd door privé beveiligers en zo rijk was dat ze de politici op zak hadden. De arbeidersklasse moest het doen met zeer weinig geld, vooral de mensen die woonde in de krottenwijken hadden een slecht leven. Toegang tot basis voorzieningen was er nauwelijks omdat men het geld er niet voor had. Sociale programma’s waren er niet, want de politiek voerde vooral een kapitalistisch beleid!

In 1992 probeerde een jonge officier de hypocriete president Carlos Andrés Pérez af te zetten. Pérez had de verkiezingen gewonnen op een campagne gericht tegen privatiseringen, maar boog al heel snel naar de eisen van het IMF. Dat eiste namelijk neoliberaal wanbeleid, privatisering van staatsbedrijven en marktwerking. De rechtse vloedgolf die Washington DC los liet over de wereld raakte met name Latijn Amerika. Bijna alle kapitalistische leiders waren het eens met de Amerikanen, dat de markt moest heersen en dat de overheid slechts de vrijheid van de kapitalisten diende te beschermen!

President Pérez kreeg de woede van het volk over zich heen, maar gaf niets om de oppositie van de bevolking tegenover zijn neoliberaal beleid. Hugo Chavez besloot om via het militair een einde aan deze regering te maken. Zijn staatsgreep mislukte door slechte planning en het feit dat president Pérez via de commerciële media, verklaarde dat de staatsgreep mislukt was. Chavez gaf in een televisietoespraak de strijd op, maar werd hierdoor wel een held bij vele, vooral bij arme mensen. In 1998 deed hij mee met de presidentiële verkiezingen en werd president. Met Pérez zou het niet goed aflopen. Al in 1993 werd de neoliberaal afgezet door het Constitutionele Hof, hij had staatsgeld verduisterd om zelf rijk te worden!

Chavez en zijn links populistische beweging waren aan de macht gekomen via democratische middelen. De rijken en de kapitalisten waren niet blij met deze ex-militair, die met populistisch taalgebruik aandacht vroeg voor de extreme ongelijkheid. Drie jaar nadat Chavez president was geworden, besloten rechtse elementen in het militair en de media om hem af te zetten. Op 11 april 2002 vielen soldaten het presidentiële paleis binnen en namen Hugo Chavez gevangen. De staatsgreep werd gesteund door de commerciële media en de regering van de Verenigde Staten van Amerika. Met name mensen uit de hogere sociale klassen vierde feest die dag. Maar de arbeidersklasse en armen lieten het er niet bij zitten!

Ze trokken uit hun krottenwijken naar het presidentiële paleis om voor hun president te demonstreren. Dit was nog nooit gebeurd en het militair wist dat als ze het vuur zouden openen er een burgeroorlog zou uitbreken. Dus liet het leger de rechtse generaals in de steek. Die sloegen op de vlucht naar de VS en al snel werd Hugo Chavez bevrijd. De mislukte staatsgreep zorgde voor diep wantrouwen tussen de aanhangers van Chavez en de kapitalistische oppositie. Vooral omdat de commerciële media volledig achter de staatsgreep stond en Chavez als een ”communistische dictator” voortdurend zwart maakte!

Chavez besloot om vanaf 2004 zich in te zetten voor wat hij ”socialisme van de 21ste eeuw” noemde. De heersende klasse zag al een socialistisch Venezuela voor de boeg waarbij ze hun status, rijkdom en macht zouden verliezen. Dus werd alles op alles gezet om de president tegen te werken. Dit zorgde ervoor dat Chavez populairder werd bij de lagere sociale klasse. Veel arbeiders hoopte dan ook dat onder het socialisme, een einde zou komen aan de ongelijkheid en de krottenwijken. Chavez won 62% van de stemmen bij de presidentiële verkiezingen van 2006, wat duidelijk aangaf dat een grote meerderheid voor het socialisme was!

Toch zou de president nooit met het kapitalisme breken. Dat was de grootste zwakte van Hugo Chavez, ondanks al zijn toespraken en populistisch taalgebruik bleven de meeste productiemiddelen in privé bezit. Wat Chavez wel deed was het verstevigen van de staatsbureaucratie. Die was sinds 1990 bijna uitgehold na jaren van neoliberalisme. Chavez vond dat de staat weer controle moest gaan uit oefenen op de economie. Natuurlijk waren de neoliberale economen woest. In het westen werd de democratisch gekozen president al een ”communist” genoemd, zeker omdat hij goed bevriend was met Fidel Castro. De commerciële media in Venezuela brulde dat onder het socialisme massieve armoede zou gaan heersen en men gebruikte vaak de Sovjet-Unie en Cuba als voorbeeld. Toch zou dit plaatje pas vanaf 2013 gaan aanslaan door de fouten van het Chavez camp en de economische crisis!

Revolutionair socialisten waren blij dat Hugo Chavez zich wou inzetten voor het socialisme. Maar wij merkte al snel dat zijn ”socialisme van de 21ste eeuw” meer links nationalisme voorstelde. Controle over staatsbedrijven kwam bij de (kapitalistische) staat te liggen die arbeiders minder loon betaalde om de producten goedkoop te houden. Verzet tegen nationalisaties kwam dus logisch gezien ook van arbeiders, die vreesde voor lagere lonen. Daarnaast genoten veel ambtenaren van privileges en betere salarissen. Je kon dus gaan praten over twee machtige blokken in het land. Aan de ene kant de kapitalisten klasse, die de commerciële media en de meeste bedrijven in bezit heeft. Aan de andere kant de overheid die enkele sleutel sectoren in bezit heeft, steun krijgt van ambtenaren, militairen en de lagere sociale klasse!

Ook de oprichting van de Verenigde Socialistische Partij van Venezuela (PSUV) was geen stap richting een arbeiderspartij. Hoewel bijna zeven miljoen mensen lid werden, lag de politieke macht bij Hugo Chavez. Wie niet loyaal was aan de lijn van de ”Grote Commandant” werd meteen geroyeerd. Al snel werd duidelijk dat de PSUV slechts diende als machtsmiddel voor de staatsbureaucratie. Onduidelijk bleef ook wat dat ”socialisme van de 21ste eeuw” nu inhield. Chavez en zijn aanhangers bleven daar heel vaag over. Wij vermoeden dat de ”Grote Commandant” geen idee had hoe hij het land moest omvormen tot een socialistische republiek. Maar omdat hij geen zwakte wou tonen bleef Chavez hameren op nationalisme, patriottisme en populisme!

De eerste grote nederlaag kwam in december 2007 toen Chavez een referendum verloor. Dit grondwettelijke referendum was bedoeld om lokale wijkraden meer macht te geven, maar er waren ook elementen die de president meer macht gaf. De commerciële media verspreidde vooral angst en paniek over een potentiële ”communistische dictatuur” maar het was juist de afwezigheid van veel Chavez aanhangers, die hun de overwinning bracht. Veel arbeiders en armen hadden al moeite met Hugo Chavez gekregen. Ondanks zijn beloftes leefde nog vele in krottenwijken en was de levensstandaard niet echt beter geworden. Het vertrouwen in de president en zijn ”socialisme van de 21ste eeuw” was gezakt, daarom bleef bijna 46% thuis en stemde niet in het referendum. Het kapitalisme was dolblij met de nederlaag. De beurzen stegen en de commerciële media beweerde vol trots dat de democratie ”gered” was!

Een ander groot probleem wat de regering volledig negeerde was de stijgende criminaliteit. Nu was Venezuela altijd al een land met veel misdaden, maar vanaf 2006 steeg het aantal moorden zo hard dat de oppositie het als wapen tegen Chavez ging gebruiken. Die ontkende de waarheid, ook zijn aanhangers beweren nog steeds dat Venezuela niet minder crimineel is dan Colombia en Ecuador. Corruptie bij de overheid is ook extreem toegenomen, zeker na 2013 en de groeide crisis!

Dat het fout gaat met het land wordt in de schoenen van het socialisme geschoven door rechtse kranten en antisocialisten. Er wordt gezegd dat het de schuld is van de ”socialistische” overheid, omdat die prijscontroles heeft ingevoerd waardoor ondernemers geen winsten kunnen behalen. Veel kapitalisten hebben daarom het expresse land verlaten. Het toont waarom de kapitalisten klasse niet te vertrouwen is. Zodra ze geen winsten kunnen maken en zich zelf kunnen verrijken vertrekken ze en laten hun bedrijven achter. Wat Chavez probeerde was een rem zetten op deze kapitalistische mentaliteit van ”winsten boven alles”, maar dat is ook waarom het fout ging. Het kapitalisme laat zich niet onderwerpen aan overheidsregels. Daarom willen wij het ook afschaven en de macht afstaan aan de werkende klasse, niet een bureaucratische overheid!

Venezuela is afhankelijk van de olie markt en omdat de Arabieren die prijs kunstmatig laag houden, krijgt de overheid minder geld binnen anno 2016. Nu de kapitalistische oppositie de verkiezingen gewonnen heeft zullen bezuinigingen volgen. Politiek rechts wil vooral de sociale programma’s vernietigen die de armen te goeden komen. Ook zullen vermoedelijk staatsbedrijven teruggegeven worden aan kapitalisten. Alles zal gedaan worden om de macht van de heersende klasse te herstellen. President Nicolas Maduro is incompetent als leider, dat zien we vooral aan zijn autoritair optreden. Het lijkt erop dat hij wanhopig is om de erfenis van Hugo Chavez te behouden. Op straat steunt nog 40% de verenigde socialistische partij, echter 56% koos voor ”Democratische Eenheid” de coalitie van kapitalistische partijen bij de laatste verkiezingen in 2015!

Wat is de waarschuwing voor socialisten? Dat je niet moet gaan denken dat je het kapitalisme kunt beperken of in bedwang kunt houden. Hugo Chavez heeft geprobeerd om via een corrupte elitaire overheid, de macht van zijn kapitalisten te beperken. Eigenlijk is hij nooit een revolutionair socialist geweest, maar een sociaal democraat die met bombastische toespraken en (links) nationalisme, probeerde zijn land ”menselijker en socialer” te maken, maar wel binnen de bestaande machtsstructuren die het kapitalisme al 100 jaar eerder had opgebouwd!

Het bolivarisme is mislukt, het chavisme is mislukt omdat het nadruk legde op beleid van boven af, geen participatie van de werkende klasse en centralisatie van de macht in één figuur. Het leent veel elementen van het stalinisme, daar kon de commerciële media erg goed op inspelen. In 2006 steunde een flinke meerderheid Hugo Chavez, omdat men het socialisme wou. Maar al een jaar later werd duidelijk dat het marxistische socialisme nooit zou komen. De macht van de rijken, de kapitalisten en de antisocialisten is nooit gebroken geweest over zowel de media, de economie en de lokale overheden. Want daar waar de ”Democratische Eenheid” coalitie aan de macht is, wordt beleid gevoerd dat vooral de rijkere klasse te goeden komt!

De internationale media schildert de slechte economische situatie enkel en alleen op Maduro af. Ze negeren totaal de brute oorlog die al jaren gaande is tussen de bezittende klasse en de staatsbureaucratie. In veel landen is de overheid in dienst van de kapitalisten, dit is in Venezuela (nog) niet het geval. Dat de kapitalisten geen controle meer hadden over de politiek onder Hugo Chavez maakte hun woedend. Ze klaagde steen en been over het feit dat ze geen ”zaken” meer konden doen. Met ”zakendoen” werd het uitbuiten van arbeiders bedoeld. Natuurlijk is de PSUV ook schuldig, deze partij is geen instrument voor de arbeidersklasse. Het is nog maar de vraag hoeveel arbeiders lid blijven. Uit idealisme zullen vele blijven, maar zodra duidelijk wordt dat de partij van Maduro niet in staat is om de belangen van de werkende klasse te dienen, zullen vele er niet op stemmen!

Daarnaast zijn ook veel arbeiders gaan stemmen op de ”Democratische Eenheid” coalitie. Waarom zou je denken? Nu is het zo dat de voormalige oppositie coalitie erg verdeeld is. Er zijn sociaal democraten, liberalen, conservatieven en nationalisten. Daarnaast heeft ”Democratische Eenheid” gespeeld op linkse thema’s en die gekaapt van de verenigde socialistische partij. Deze thema’s zijn belangrijk voor arbeiders en de armen, zeker omdat de PSUV geen socialisme heeft gebracht. De sociale programma’s waren goed (zolang er olie geld was), maar nu er minder geld is vallen die weg. ”Democratische Eenheid” heeft beweerd niet aan de sociale zekerheid te komen, wat misschien vele overtuigd heeft. Het autoritaire gedrag van president Maduro zal daarnaast ook een grote rol gespeeld hebben. Men gelooft gewoon niet meer wat de overheid zegt over ”buitenlandse sabotage” handelingen. Maduro heeft met zijn paranoia en autoritarisme veel kiezers gewoon verloren!

 

Gupta-Venezuela-Oil-1200

Advertenties