Klassenstrijd in de lucht

De kapitalistische media toont haar asociaal gezicht als het gaat om stakingen in de vliegwereld. Grondpersoneel, cabine personeel en andere onderdelen van luchtvaartmaatschappijen zouden enkel en alleen ”onrust” veroorzaken en daarmee passagiers tot last zijn. De media van de kapitalisten brult moord en brand. Stakende arbeiders bij Easyjet en KLM moeten maar ”accepteren” dat hun arbeidsvoorwaarden verslechteren en dat ze harder moeten werken voor minder pension. Stakingen en acties worden afgesnauwd en afgekeurd, want de directie heeft altijd gelijk, aldus de media!

De luchtvaartmarkt is enorm concurrerend. Alles draait om snelle winsten en daarvoor moet vaak veiligheid en service lijden. We kennen allemaal verhalen over vliegtuigen die neerstorten omdat de eigenaren van luchtvaartmaatschappijen, geen geld wouden steken in goed onderhoudt. Vooral in Rusland na de ondergang van het stalinisme, was dit het geval. Russische vliegtuigen kregen hierdoor een (onterechte) slechte reputatie. Maar ook in het westen zijn er ongevallen ontstaan, doordat bedrijven besparen op onderhoudt van vliegtuigen!

Op 10 april 2010 ging bij Smolensk in Rusland, het Poolse presidentiële toestel neer. De Tupolev 154m was onderweg naar de herdenking van de Katyn massamoord op Poolse legerofficieren en burgers door de stalinistische NKVD. Aan boord was bijna de hele politieke en militiare leiding van de Republiek Polen. Tijdens de landing in Smolensk ging het fout. De Tu-154m had moeite om te landen en de piloot zat onder druk om het toestel aan de grond te zetten. Hierdoor ging hij fouten maken en raakte het toestel de boomtoppen. Pogingen om de kist weer in de lucht te krijgen mislukte en toen een boom de vleugel brak was het gedaan. Het presidentiële toestel draaide om en stortte neer. Alle 96 passagiers vonden de dood. Polen verloor in één klap haar president, diens vrouw, militiare officieren en 18 leden van het parlement!

Een andere crash veroorzaakt door kapitalistische hebzucht was vlucht 261 van Alaska Airlines. Deze McDonnell Douglas MD-83 was op weg naar Seattle–Tacoma International Airport in de Verenigde Staten. De MD-83 kwam boven de Pacifische Oceaan in de problemen toen een onderdeel in de staart het begaf. Het toestel raakte stuurloos en stortte neer, 88 passagiers stierven. Uit onderzoek kwam naar voren dat Alaska Airliners veel bezuinigde op onderhoudt. Ook liet de maatschappij onderdelen maken bij bedrijven die geen officiële licentie hadden van McDonnell Douglas. We kunnen wel raden waarom Alaska Airlines dit deed. Onderdelen bij deze bedrijven waren stukken goedkoper dan de officiële delen van McDonnell Douglas. Goedkoop is duurkoop zegt men wel eens en in dit geval was het ook dodelijk. Juist in de staart van vlucht 261 zat een onderdeel dat foutief bleek. Om tijd (en dus geld) te sparen bij onderhoudsbeurten lieten de monteurs het defecte onderdeel zitten!

In de luchtvaart draait alles om geld, geld en nog eens geld. Eigenaren van luchtvaartmaatschappijen willen flinke winsten zien en de concurrentie heeft al veel bekende gezichten doen verdwijnen. Een slachtoffer van haar eigen hebzucht was het Zwitserse: Swissair. Deze maatschappij was ooit de koning der Europese luchtvaart. Wie met Swissair vloog had status en de Zwitserse bevolking was trots op hun icoon. Maar vanaf de jaren 90 ging het mis. Swissair was beperkt tot vliegen vanaf Zwitserland. Dit kwam omdat de confederatie niet in de Europese Unie zat en dus niet kon profiteren van de gemeenschappelijk markt. Swissair toestellen mochten alleen vanaf Zwitserse luchthavens opstijgen, iets wat KLM of British Airways niet hoeven. Dus waren er twee opties. Of men blijft klein en zelfstandig (wat onacceptabel was voor de eigenaren) of men vliegt via andere maatschappijen. Met de Hunter Strategie probeerde Swissair om slecht draaiende luchtvaartmaatschappijen op te kopen en winstgevend te maken!

Een mooi voorbeeld van een verlies draaiende maatschappij was het Belgische: Sabena. De trots van het Koninkrijk België leed al jaren verlies. Alleen dankzij overheidsgeld kon Sabena overeind gehouden worden. In 1995 besloot Swissair om grootaandeelhouder te worden van de Belgische luchtvaartmaatschappij. De arrogante Zwitserse bestuurders dachten dat met hun zakenvaardigheden, Sabena weer winstgevend kon worden. Maar toen kwam 11 september 2001 en de wereld durfde een tijdje niet te vliegen uit angst voor terroristische aanslagen. Swissair’s Hunter Strategie draaide nu tegen de Zwitserse arrogantie. Sabena en andere dochterbedrijven kregen niet het geld om overeind te blijven. Ook de trots van Zwitserland raakte diep in de rode cijfers en op 31 maart 2002, verdween Swissair voorgoed. Een Zwitserse dochtermaatschappij genaamd Crossair nam een deel van de vloot en personeel over en hernoemde zich in Swiss International Airlines. Deze maatschappij is in 2007 volledig in bezit van Lufthansa gekomen!

Met de opkomst van low cost carriers zoals Easyjet en Ryanair begon de grote concurrentie strijd. De budget maatschappijen bieden goedkoper stoelen aan en overtuigen veel consumenten. Om deze mensen weer terug te lokken verlagen veel luchtvaartmaatschappijen hun tarieven waardoor weer minder geld binnen komt. Met de komst van de economische crisis in 2008 ontstonden ook massa ontslagen. Duizenden personeelsleden en piloten moesten weg om de winsten veilig te houden. Vaak met de smoes dat het bedrijf anders niet ”gezond” kon blijven. De media neemt deze onzin volledig over en staat sindsdien ook aan de kant van de directie. Als grondpersoneel of cabinepersoneel staken voor hun banen dan is met name de media erg negatief!

Je lees niet in kranten zoals de Telegraaf over de stijgende werkdruk. De slechter wordende arbeidsvoorwaarden en de aanval van de directies op loon en pensioenen. Nee, in de media lees je alleen over de ”overlast” die passagiers ondervinden. De vertraagde vluchten en de stress die luchtvaartmaatschappijen ondervinden door ”lastige” stakingen. Aangezien Nederland geen arbeiderspartij bezit of een socialistische krant, moet Revolutionair Socialistische Media maar die rol spelen. Want het personeel van KLM verdient de steun van alle revolutionair socialisten, vakbondsleden en de gehele Nederlandse arbeidersklasse. Want we moeten niet toegeven aan de dreigingen van de directie. Strijd, solidariteit en socialisme is waar RSM voor vecht. KLM zou genationaliseerd moeten worden onder arbeiders zelfbestuur!

Een ander probleem is laksheid van de vakbonden. In Nederland leeft het idee dat je over alles moet kunnen praten, de zogenaamde overlegcultuur. Maar de laatste 30 jaar heeft het kapitalisme via dreigingen veel macht gekregen over de bonden. Vakbonden die gewend waren aan compromissen sluiten, waren totaal niet voorbereid op de agressieve houding van het bedrijfsleven. Opeens eiste bedrijven dat bonden akkoord gingen met lagere lonen en slechtere arbeidsvoorwaarden, allemaal omdat anders banen verloren zouden gaan (naar China en India). Dus gingen de vakbondsleider vaak akkoord ook al wouden veel arbeiders staken en strijden. De voormalige politieke arm van de vakbonden de PvdA, vond dat de vakbeweging zich most ”moderniseren” wat in feite volledige capitulatie aan het kapitaal betekend!

Revolutionair socialisten hebben zich altijd fel verzet tegen deze laksheid. Maar wij vormen een minderheid, ook binnen de vakbond. De meerderheid bestaat uit compromis bereidde types, vaak PvdA’ers en pro-kapitalistische bestuurders. Arbeiders zouden er goed aan doen om dat soort figuren niet te kiezen als vakbondsleiders. Daarnaast pleit Revolutionair Socialistische Media ervoor dat mensen die voor de bonden werken ook een modaal inkomen krijgen. Wie de arbeidersklasse vertegenwoordigd moet ook leven op een inkomen dat een modale arbeider elke maand krijgt. Helaas kunnen we dat van personen zoals Wim Kok niet zeggen!

Oneerlijke concurrentie krijgt de KLM ook van Arabische maatschappijen uit de golfstaten. Maatschappijen zoals Emirates krijgen miljarden aan overheidsgeld en kortingen op brandstof. Ze kunnen hierdoor goedkopere tickets aanbieden wat natuurlijk oneerlijk is voor Europese luchtvaartmaatschappijen die geen staatssteun mogen ontvangen van de neoliberale EU. Maar wij kijken er niet vreemd van op. Eerlijkheid bestaat niet binnen de kapitalistische mentaliteit en de Arabieren weten dat maar al te goed. De directie van KLM gebruikt de marktverstoring door Emirates om een aanval in te zetten op het personeel. Die moeten maar inleveren, niet de bazen en de directeur. Voor de duidelijkheid: het salaris van Pieter Elbers (KLM directeur) in 2014 was 415.000 euro bruto + een bonus van nog eens 200.000 euro, totaal 615.000 euro bruto. Modaal inkomen voor een beginnende steward ligt bij 23.500 euro bruto per jaar!

Baanonzekerheid is ook een strategie anno 2016. Bedrijven creëren onzekerheid en weten dat hierdoor arbeiders minder snel zullen strijden voor hun rechten. Wie maar een tijdelijk contract heeft zal niet snel tegen zijn/haar baas in opstand durven te komen. We praten hier over de carrière van veel arbeiders, die hun leven op een bepaald salaris hebben opgebouwd. Als het contract afloopt en je bent ”lastig” geweest (door te strijden voor arbeidersrechten) kan je baas besluiten om het arbeidscontract niet te verlenen. De baas staat volledig in zijn/haar recht want contractverlening is niet verplicht. Het bedrijfsleven speelt daarom met onzekerheid, vooral de laatste 15 jaar. Ze weten heel goed dat arbeiders makkelijker te controleren zijn als ze leven in angst om hun baan!

Van oudsher staan socialisten aan de kant van de arbeidersklasse. De vroegere sociaal democratie was ook de verzamelnaam voor zowel revolutionair socialisten als gematigde socialisten. Maar na 1917 splitste de sociaal democratie zich op. De gematigde socialisten bleven zich sociaal democraten noemen en de revolutionair socialisten werden communisten, een oude naam uit de 19de eeuw. Gematigden wouden via compromissen de levensstandaard verbeteren. Door het kapitalisme te aanvaarden hoopten ze het leven van de arbeidersklasse beter te maken. Dit lukte echter alleen door de angst die het kapitalisme had voor het communisme. Zeker na 1945 waren veel communistische partijen populair. In Frankrijk en Italië waren ze zelfs machtiger dan de gematigde socialistische partijen!

KLM is niet eigendom van Nederland, het bedrijf behoort toe aan de kapitalisten van Air France. Ook al blijft de Koninklijke Luchtvaart Maatschappij een eigen bestuur hebben, ze zijn onderdeel van het bedrijf: Air France-KLM, waar de Fransen de meerderheid uitmaken. Revolutionair socialisten zijn daarin echter blind, voor ons is een kapitalist gewoon een kapitalist of hij/zij nu Frans of Nederlands is. Wij pleiten ervoor om de luchtvaartmaatschappij te nationaliseren. Natuurlijk gaat dit recht tegen de neoliberale dogma’s in en tegen de regels van de EU. Maar daar geven revolutionair socialisten niets om. De EU is een bolwerk van het kapitalisme, een monetaire unie voor het bedrijfsleven. Dat was ook de rede voor het verdrag van Maastricht uit 1992!

Dat de bazen niet houden van stakende arbeiders bewijst het verhaal van Ryanair. Daar schijnt een totalitaire cultuur te heersen. Grote Leider: Michael Kevin O’Leary voert een beleid dat 100% plutocratisch van aard is. Alles bij Ryanair draait om het behalen van geld, zelfs naar de WC gaan aan boord kost geld. Het is O’Leary gelukt om grootaandeelhouder te worden van Aer Lingus, de voormalige staatsluchtvaartmaatschappij van Ierland tot 2006. Nu beheerst deze kapitalistische uitbuiter zowel Ryanair als Aer Lingus en daarmee de hele Ierse luchtvaartmarkt. De excentrische CEO heeft veel bizarre ideeën om geld te besparen. Zo kwam het idee om mensen te laten staan in vliegtuigen. Piloten weten echter dat achter de charismatische O’Leary een dictatoriaal iemand schuilt, die kritiek niet accepteert. Wie klaagt kan zodanig onder druk gezet worden dat ontslag onvermijdelijk is. Gevaarlijk wordt het als piloten gedwongen worden, om net genoeg brandstof mee te nemen voor een vlucht. Geen druppel meer mag een Ryanair kist meenemen van O’Leary!

 

Het machtige Swissair gaat in 2002 ten gronden. SWISS komt in bezit van Lufthansa!

Het machtige Swissair gaat in maart 2002 failliet. Haar opvolger: SWISS, komt in bezit van Lufthansa!

Advertenties