RAWA en de strijd in Afghanistan

Wat is RAWA? Weinig tot niemand zal er ooit over gehoord hebben. De Revolutionaire Associatie van de Vrouwen van Afghanistan (Revolutionary Association of the Women of Afghanistan) is zo goed als onbekend in het westen. Dit terwijl de organisatie een belangrijke strijdt voert voor vrouwen rechten, tegen islamistisch fundamentalisme, Amerikaans imperialisme en de reactionaire regering in Kaboel. De RAWA werd in 1977 opgericht door Meena Keshwar Kamal, een jonge vrouw van 19 jaar oud. Haar organisatie heeft het zwaar gehad. Ze waren tegenstanders van de militair-stalinistische staatsgreep van 1978 en bekritiseerde fel de Sovjet invasie. Door de felheid van Meena Kamal werd de RAWA zwaar vervolgt en niet alleen door de stalinisten. Ook de islamieten die door het westen gesteund werden, moesten niets hebben met hun seculier-democratische opvattingen!

De Islamistische Republiek Afghanistan is een dictatuur. Ook al beweert Amerika en Europa dat ze een democratie opgericht hebben in 2001, wordt het land ondemocratisch bestuurd. Dit is vooral te merken in het feit dat de machthebbers in Kaboel, afstammelingen zijn van de islamistische moedjahedien. Deze moedjahedien vochten van 1978 tot 1992 tegen de stalinisten van de Volksdemocratische Partij van Afghanistan. Nadat de Sovjet-Unie zich in 1988 had teruggetrokken, probeerde de Afghaanse overheid onder Mohammad Najibullah zich te verzoenen met het streng islamistische volk. Ondanks dat de overheid na 1987 afstand nam van het marxisme-leninisme en in 1990 het land zelfs uitriep tot een islamistische staat, bleven de moedjahedien strijden. Zij weigerde om in te gaan op de vredesverzoeken van Najibullah!

Sinds 1967 was de volksdemocratische partij verdeeld in twee vleugels, de radicale Khalq en de gematigde Parcham. Partijleider Nur Muhammad Taraki was erg sektarisch en kon het moeilijk vinden met Babrak Karmal, de tweede man van de partij. In feite was er van een verenigde communistische partij geen spraken. De twee sektarische vleugels hadden zich gesplitst, maar officieel werd dit nooit bekend gemaakt. De Khalq hadden veel aanhang onder het officiers korps en haar leden was meestal armer dan de Parcham aanhangers. Ook waren er ideologische verschillen. Taraki had vaak genoeg beweerd dat de Parcham fractie niet revolutionair dacht, omdat Karmal vond dat de partij zich niet openlijk marxistisch moest neerzetten. Kort samengevat: De Khalq wouden een revolutie volgens ”leninistisch” model met een arbeiderspartij als voorhoede. Echter de Parcham vonden het land niet rijp genoeg voor een directe socialistische revolutie. Volgens hun moest er eerst een burgerlijk-democratische periode komen!

Aan de universiteit van Kaboel studeerde in 1977, de 19 jarige Meena Keshwar Kamal. Een feminist die vond dat vrouwen meer waren dan slechts lust objecten en tweederangsburgers. Haar revolutionaire mening werd niet bepaald getolereerd in een land waar de vrouw een ondergeschikte positie inneemt. Maar de hoofdstad Kaboel was een stuk vooruitstrevender onder het bewind van president/dictator: Mohammed Daoud Khan. Die had in 1973 de Afghaanse monarchie omver geworpen. Hij vond dat de vrouw moest emanciperen en liet toe dat Meena Kamal, de Revolutionaire Associatie van de Vrouwen van Afghanistan mocht oprichten. Conservatieve moslims kunnen echter niet accepteren dat meisjes en vrouwen op gelijke hoogte staan met jongens en mannen. Zij doen alles om de RAWA dwars te zitten. Aan seksuele intimidaties, fysiek geweld en zelfs moord worden de revolutionaire vrouwen blootgesteld!

In april 1978 greep de Khalq fractie van de volksdemocratische partij, de macht via het militair. Babrak Karmal van de Parcham had Mohammed Daoud Khan gesteund toen hij de monarchie omverwierp. Maar toen de anticommunistische president zich tegen zijn Parcham bondgenoten keerde, moest Karmal zich scharen achter de staatsgreep van de Khalq. Concurrent Nur Taraki werd voorzitter van de Revolutionaire Raad van de Democratische Republiek Afghanistan. Van een echte democratie was natuurlijk geen spraken. De stalinisten tolereerde geen politieke oppositie. Taraki liet ook meer dan 20.000 personen executeren in de eerste maanden na de staatsgreep. Voor Afghaanse begrippen was dit extreem wreed. Afghanistan was staatsgrepen wel gewend, maar die verliepen meestal geweldloos!

De stalinistische politiek van de Khalq fractie zorgde voor flinke onrusten. Hun totalitarisme leidde ertoe dat de Revolutionaire Associatie van de Vrouwen van Afghanistan, zich fel uitsprak tegen de regering. Zeker omdat ondanks alle revolutionaire propaganda, er in feite weinig veranderde voor de positie van de vrouw. De RAWA zag de stalinisten net zo sektarisch dachten als bijna alle (mannelijke) politieke machthebbers. Staatsleiders Nur Taraki en Hafizullah Amin lagen elkaar voortdurend in de haren. Beidde mannen waren van de Khalq maar wouden allebei absolute heerser van het land zijn. Taraki zag zichzelf als de ”Grote Leider” en iedereen moest dat weten. Aanvankelijk steunde Amin hem in het bouwen van zijn persoonlijkheidscultus, maar keerde zich in 1979 tegen de ”Grote Leider”. Door de sektarische conflicten binnen de volksdemocratische partij was de stalinistische overheid niet in staat om adequaat te reageren op een veel groter gevaar!

Want op het platteland organiseerde radicale moslims het verzet tegen de overheid. Deze islamieten wisten veel steun te winnen van arme boeren en streng religieuze Afghanen. De wreedheid van de Khalq versterkte de aanhang van de moedjahedien. Die beweerde een heilige oorlog te voeren tegen de atheïstische overheid. Nur Taraki had inderdaad niets met de islam. Hij verafschuwde de manier waarop oude mannetjes bepaalde wat een mens moest doen aan de hand van oude religieuze dogma’s. Hij snapte echter niet dat zijn revolutionaire politiek op enorme weerstand stoten. Islamistische leiders riepen de massa’s op om zich aan de kant van de moedjahedien te scharen. De meerderheid van de Afghanen deed dit ook. Alleen een kleine (goed opgeleide) elite in de grote steden kon zich vinden het dogmatisme van de Khalq!

Op 14 oktober 1979 pleegde Hafizullah Amin een staatsgreep. Dit gebeurde nadat Nur Taraki had geprobeerde om Amin te doden. Met enkele trouwe aanhangers werd de ”Grote Leider” van de Democratische Republiek Afghanistan opgepakt en vast gezet. Amin vroeg aan Sovjet leider Leonid Brezhnev was hij met de gevallen leider moest doen. Die antwoordde dat hij over het lot van Taraki mocht bepalen. Hafizullah Amin gaf de opdracht om de eerste leider van stalinistisch Afghanistan te doden. Hierop draaide de overheid volledig om. Nu beweerde de stalinisten dat ze niet anti-islam waren en men begon met het herstellen van moskeeën, er werden zelfs gratis Korans uitgedeeld. Natuurlijk geloofde niemand de plotselinge bekering. Want veel Afghanen hielden Hafizullah Amin verantwoordelijk voor het oppakken en executeren van politieke tegenstanders. Ook Meena Keshwar Kamal was er niet van overtuigd dat de stalinisten opeens vrijheid van meningsuiting, vrijheid van religie en vrouwenrechten zouden staan steunen!

De Sovjet-Unie keek met wanhoop toe hoe de moedjahedien steeds meer aanhang won. De moord op Taraki zorgde niet voor stabiliteit. Voor de USSR was het duidelijk, de radicale Khalq fractie moest weg. Dus sloot men een overeenkomst met Babrak Karmal, leider van de gematigde Parcham fractie. In december 1979 vielen Sovjet troepen Afghanistan binnen. Hafizullah Amin was hiervan op de hoogte en geloofde heilig dat ze hem kwamen helpen. Pas toen KGB eenheden zijn paleis onder vuur namen werd de waarheid duidelijk. De Sovjet-Unie had hem verraden en Moskou wou hem dood. Operatie Storm-333 resulteerde in de dood van Amin en zijn zoon. Met hun dood kwam een einde aan de macht van de Khalq fractie in Afghanistan!

Natuurlijk waren veel Afghanen woedend toen Sovjet soldaten hun land binnen vielen. De internationale gemeenschap veroordeelde de invasie, ook de maoïstische Volksrepulbiek China deed dat. Beijing noemde de actie van de Sovjets, een daad van ”sociaal imperialisme”. De stalinisten hadden al in 1978 alle kritiek vanuit de marxistische hoek verboden. Ook de aanhangers van Mao Zedong werden opgepakt, gemarteld en gedood. Faiz Ahmad was een jonge maoïst en actief in de studenten beweging van Kaboel. In 1976 trouwde hij met Meena Keshwar Kamal en begon een gewapende strijd tegen het regime van de volksdemocratische partij!

Meena Kamal besloot de strijd te steunen, maar dan via geweldloze acties. Vooral na december 1979 deed de RAWA aan een propaganda oorlog. De jonge Meena werd al snel het gezicht van het vrouwelijk verzet tegen de stalinisten. Zij en haar man steunde een verenigd front met gematigde moslims. Met de fundamentalisten waren de relaties slechter, want de radicale islam zat niet te wachten op jonge revolutionairen die poogde voor vrouwenrechten, secularisme en democratie. Gematigde delen van de moedjahedien besloten om samen te werken met de Revolutionaire Associatie van de Vrouwen van Afghanistan en de Revolutionaire Groep van het Volk in Afghanistan. Toen de gewapende strijd tegen de Sovjet-Unie een feit was, besloot Faiz Ahmad om de naam van zijn groep te veranderen in: Afghanistan Bevrijdingsorganisatie (ALO)!

Vier organisaties maakte deel uit van het Afghanistan Moedjahedien Vrijheidsstrijders Front. Dit verenigde front ging de strijd aan met de Afghaanse overheid en diens Sovjet bondgenoten. Operaties werden voornamelijk uit Pakistan geleid. De Pakistanen stonde namelijk een sympathiek tegenover de moedjahedien. Ook de Amerikanen gaven geld en wapens om tegen de ”communistische” vijand te vechten. Ondertussen was de RAWA bezig met het ondersteunen van vrouwelijke vluchtelingen in Pakistan. Ze werden echter tegengewerkt door de Pakistaanse overheid. Die steunde de streng religieuze moedjahedien maar moest niets hebben met het secularisme, vrouwenrechten en democratie van de RAWA en ALO. Het fundamentalisme is daarnaast behoorlijk sterk in de Islamistische Republiek Pakistan!

Gulbuddin Hekmatyar is de man die een grote rol speelde bij het installeren van een islamitisch bewind in Afghanistan. Hij was een krijgsheer die door de RAWA en ALO verantwoordelijk gehouden wordt voor de moord op Meena Kamal en Faiz Ahmad. Hekmatyar was geen voorstander van een verenigd front met niet-gelovigen of andersdenkenden. Hij keerde zich eind jaren 80 tegen het Afghanistan Moedjahedien Vrijheidsstrijders Front en liet diens leiders doden in Pakistan. Zijn politieke partij is Hezbi Islami (islamitische Partij) die tegenwoordig in het Afghaanse parlement zit. Dat deze radicaal islamistische bende zeer gewelddadig was blijkt wel uit de moord op de Britse journalist: Andy Skrzypkowiak. Die werd door aanhangers van Hezbi Islami vermoord, vermoedelijk omdat hij te veel vragen stelde. In plaats van de daders te straffen deelde Gulbuddin Hekmatyar cadeautjes aan hun uit!

Babrak Karmal werd door de Sovjets aangesteld als nieuwe leider van Afghanistan. Slechts weinigen waren bereid om hem te erkennen. Hij functioneerde meer als een marionet en ondanks wat hervormingen (verandering van vlag bijvoorbeeld) bleef de volksdemocratische partij aan de macht. Karmal probeerde zeven jaar van alles om het volk aan zijn kant te krijgen. Uiteindelijk werd hij opzij gezet door de baas van de wrede Staatsinlichtingendienst (KHAD). Mohammad Najibullah was het boegbeeld van corruptie binnen de veiligheidsdienst. Tussen 1980 en 1985 leidde hij de KHAD en verrijkte zichzelf enorm. Omkopingen, vriendjespolitiek, roof en zelfverrijking waren normaal. Wreedheid mag je hierbij ook zetten. Want de KHAD was van 1980 tot 1992 het zwaard en schild van het Parcham regime!

In mei 1986 was Najibullah, Generaal Secretaris van de Volksdemocratische Partij van Afghanistan. Hij zag het fout ging en wou enorme ”hervormingen” doorvoeren. Anders dan de gematigd-stalinistische Parcham fractie, was Najibullah bereid om veel verder te gaan. Het hele marxisme-leninisme moest overboord, wat in de oude partij natuurlijk als hoog verraad zou zijn aangezien. Echter de slechte situatie in het land zorgde ervoor dat men naar de ”hervormer” ging luisteren. Najibullah bouwde zijn macht op en het lukte hem om Sovjet steun te krijgen. Zeker omdat Sovjet leider Gorbachev zijn troepen uit het moeras dat zich Afghanistan noemt, terug wou trekken. Op 24 november 1986 trad Babrak Karmal af als president. Hij werd opgevolgd door Haji Mohammad Chamkani, die al snel plaatst maakte voor Mohammad Najibullah!

Eind jaren 80 voerde de fundamentalistische moedjahedien een interne oorlog om gematigde moslims en revolutionair linkse groeperingen (zoals de ALO en RAWA) te vernietigen. Veel islamistische strijders hadden toch al weinig sympathie voor mensen zoals Kamal en Ahmad. Binnen hun theocratische leer was geen plaatst voor de opvattingen van andersdenkenden. De VS steunde met name de radicale islam en gaf weinig wapens en steun aan de gematigden en hun linkse bondsgenoten. Logisch ook omdat de ALO niet bepaald pro-Amerikaans was. Ook de RAWA had zich zeer kritisch uitgesproken over de buitenlandse politiek van Ronald Reagan!

Meena Kamal en Faiz Ahmad bleven hun revolutionaire ideeën verkondigen in Pakistan. Hoewel ze buiten de greep van de Sovjets en hun marionetten waren, werden de radicale islamieten steeds woedender wanneer Meena Kamal zich uitsprak tegen het mannelijke chauvinisme en hun minachting voor vrouwenrechten. Faiz Ahmad was daarnaast een atheïst en een felle criticus van het islamisme. Op 12 november 1986 werd Ahmad vermoord samen met zes ALO leiders. De daders waren allemaal leden van Hezbi Islami, die natuurlijk niet gestraft werden door Gulbuddin Hekmatyar. Ook Pakistan deed niets en liet de moordenaars gewoon met rust. Dit was de omslag en de Revolutionaire Associatie van de Vrouwen van Afghanistan keerde zich fel tegen de moedjahedien!

Op 4 februari 1987 (minder dan twee maanden na de moord op haar man) werd Meena Keshwar Kamal ook vermoord, ze was slechts 30 jaar oud. Wie haar gedood heeft blijft tot de dag van vandaag onduidelijk. De RAWA wijst naar zowel de KHAD, de Pakistaanse veiligheidsdienst en de aanhangers van Gulbuddin Hekmatyar. Duidelijk is wel dat de RAWA oprichtster enorm gehaat werd door conservatieve moslims en de stalinisten. Ondanks Pakistaanse bureaucratische tegenwerkingen, mannelijk chauvinisme en onderdrukking door de Afghaanse stalinisten, ging de strijd van RAWA door. Meena Keshwar Kamal was een bijzondere jonge vrouw. In haar korte 12 jaar als leidster van de RAWA heeft ze zich enorm ingezet voor een seculiere democratie. Ondanks de moord op haar man bleef Meena strijden voor de bevrijding van de Afghaanse vrouw!

De stalinisten draaide onder Mohammad Najibullah volledig af van het marxistisch-leninistische pad. De Democratische Republiek Afghanistan werd hernoemt in Republiek Afghanistan, er kwam een einde aan de eenpartijstaat en ook de islam werd in de nieuwe grondwet aangenomen. Najibullahs Nationale Verzoening werd verworpen door de radicale elementen uit de moedjahedien. Toch stond een deel van de intellectuele elite sympathiek tegenover zijn plannen. Daarnaast werd het leger enorm uitgebreid van 40.000 mannen in 1986 naar 100.000 eind 1989. Binnen de volksdemocratische partij heerste ondertussen een sfeer van paniek en pessimisme. Zeker omdat 60% nog socialistisch dacht en vond dat de president te veel toegaf. Daarnaast verzetten vele zich fel tegen de pogingen van Najibullah om de partij te islamiseren!

Met de implosie van het stalinisme in Oost Europa wou Najibullah zijn laatste slag slaan. In 1990 werd een nieuwe grondwet aangenomen, een islamitische grondwet. Hierin werd de Republiek Afghanistan als een islamitische staat omschreven. De moedjahedien weigerde nog steeds om de gewapende strijd op te geven. Aan het leger lag het niet, want in het jaar 1991 had het militiar geleerd om effectief tegen de moedjahedien te vechten. De luchtmacht had meer dan 150 vliegtuigen en 50 aanvalshelikopters. Nee, de nederlaag van Najibullah lag aan het feit dat zijn aanhangers er niet meer in geloofde. Desillusie in alles waar de Volksdemocrastiche Partij van Afghanistan voor stond lag aan de wieg van de implosie!

De Sovjet-Unie hield op met bestaan op 25 december 1991. In januari 1992 verklaarde de nieuwe Russische Federatie dat ze het regime van Najibullah niet meer zouden steunen. Zonder goedkope Russische olie kon de Afghaanse luchtmacht niet meer opstijgen. Daarnaast was het moreel onder de soldaten tot een diepte punt gedaald. Er was gewoon geen vertrouwen meer in president Najibullah en de volksdemocratische partij. De moedjahedien besloten op te rukken naar Kaboel, generaal Abdul Rashid Dostum kreeg de opdracht om ze tegen te houden. Maar in plaats van dat te doen keerde hij zich tegen de regering. Zonder een leger om de hoofdstad te verdedigen was het einde in zicht. Op 17 april probeerde Mohammad Najibullah het land te verlaten. Maar de luchthaven stond onder het bevel van Dostum en liet hem niet gaan. Dus zocht de ex-president zijn toevlucht in de VN ambassade. Daar zou hij vier jaar wonen, totdat de Taliban hem in 1996 zouden oppakken en ophangen!

Enkele dagen later capituleerde de ex-stalinisten. De volksdemocratische partij hield op te bestaan en diens aanhangers sloegen op de vlucht. Op 24 april 1992 werd de Islamitische Staat Afghanistan opgericht met Burhanuddin Rabbani als president. Echter de radicale islamieten van Gulbuddin Hekmatyar weigerde om de vrede te erkennen. Zij hadden enorm veel Sovjet materiaal buit gemaakt tijdens hun offensief. Al die wapens die tot april 1992 in bezit van de overheid waren, kwamen hun in de handen van de radicale islam. In Kaboel voerde president Rabbani een reactionair bewind. Vrouwen moesten een hoofddoek omdoen en veel theocratische wetten werden ingevoerd. De RAWA vanuit Pakistan bekritiseerde dit, maar ze waren een eenzame stem. De Verenigde Staten en het kapitalistische westen stonden pal achter de nieuwe islamistische overheid. Naar de waarschuwingen van de Revolutionaire Associatie van de Vrouwen van Afghanistan werd niet geluisterd!

Al snel ontstond een interne burgeroorlog tussen de verschillende moedjahedien groepen. Tussen april 1992 en september 1996 vochten meer dan vier islamitische milities om de macht. De winner was uiteindelijk een groepering die tot 1994 helemaal niet bestond. Het waren 50 studenten van Mohammed Omar, een mullah (geestelijk leider) die een radicaal islamitische heilstaat wou oprichten. Ze noemen zich de ”Studenten” wat vertaald wordt als: Taliban. Deze Taliban groeide uit tot een grote bedreiging voor de Islamitische Staat Afghanistan. Mohammed Omar wist veel steun te winnen onder vluchtelingen en arme Afghanen die langs de grenzen met Pakistan woonde. Hij vocht fel tegen de enorme corruptie die binnen de oude moedjahedien ook aanwezig was. Dit leverde hem veel steun op. Vooral jongeren die hun hele jeugd verloren hadden aan de burgeroorlog, konden zich vinden in de radicale leer van deze mullah!

De Taliban wou de Islamistische Staat Afghanistan omvormen tot een streng theocratisch emiraat. In september 1996 hadden ze de regering van Rabbani verdreven uit 2/3 van het land en de hoofdstad. Kaboel lag onder hun controle en ze voerde een schrik bewind. De RAWA zei dat de steun van het westen aan de moedjahedien fundamenteel was voor de opkomst van de Taliban. Erkend werd het Islamistische Emiraat van Afghanistan alleen door Pakistan, Saoedi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten. Toeval? Echt niet. Deze drie landen vormen de kern van de politieke islam. Vooral Saoedi-Arabië leverde veel strijders in de jaren 80, waaronder Osama Bin Laden.

Na de aanslagen van 9/11 besloten de Amerikanen om Afghanistan te ”bevrijden” zogenaamd omdat ze Osama Bin Laden niet wouden uitleveren. In werkelijkheid wou Washington een regime aan de macht zetten dat pro-Amerikaans was. Het Verenigde Islamistische Front voor de Redding van Afghanistan was helemaal bereid om de marionet van de VS te worden. Net als de Volksdemocratische Partij van Afghanistan na 1979 was deze ”Noordelijke Alliantie” na de Amerikaanse invasie een marionet van een buitenlandse macht. De RAWA is fel tegen de Amerikanen en werd daarom niet geliefd bij de nieuwe machthebbers in Kaboel nadat de Taliban verdreven waren!

16 jaar na de zogenaamde ”bevrijding” is Afghanistan een soort tweede Pakistan geworden. Een corrupt-dictatoriaal land dat elke criticus vervolgt die het islamitische fundament van het land verwerpt. Politieke partijen moeten allemaal erkennen dat de politieke islam de grondlegger is van de Islamistische Republiek Afghanistan. De Revolutionaire Associatie van de Vrouwen van Afghanistan is daarom fel tegen de huidige overheid en de Amerikaanse militaire aanwezigheid. Zij wijzen terecht op het feit dat Amerika en Europa een reactionair regime aan de macht houden. Een regime dat vrouwen tot tweederangsburgers heeft veroordeeld en de mensenrechten aan zijn laars lapt. Revolutionair Socialistische Media geeft daarom steun aan de RAWA en diens dappere strijd voor vrouwenrechten, secularisme en democratische vrijheden. Hun strijdvaardigheid zal niet vergeten worden!!

 

Advertenties